Shloka 104
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
Devanagari script
विदुर: सर्वधर्मज्ञो विक््लवेनान्तरात्मना | विवेश नगरे राजन् नि:शश्वास शनै: शनै:,राजन! सम्पूर्ण धर्मोके ज्ञाता विदुरजीने व्याकुल अन्त:ःकरणसे नगरमें प्रवेश किया और धीरे-धीरे वे लंबी साँस खींचने लगे
Transliteration
viduraḥ sarvadharmajño viklavena antarātmanā | viveśa nagare rājan niḥśaśvāsa śanaiḥ śanaiḥ ||
Translation
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ! ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଦୁର ବ୍ୟାକୁଳ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସହ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ପୁନଃପୁନଃ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
Word by Word
विदुरःVidura
विदुरः:
Karta
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वधर्मज्ञःknower of all dharmas
सर्वधर्मज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वधर्मज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
विक्लवेनwith a distressed (state)
विक्लवेन:
Karana
TypeAdjective
Rootविक्लव
FormNeuter, Instrumental, Singular
अन्तरात्मनाwith (his) inner self/heart
अन्तरात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
विवेशentered
विवेश:
TypeVerb
Rootविश्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
नगरेin/into the city
नगरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
निःशश्वासbreathed/sighed out
निःशश्वास:
TypeVerb
Rootश्वस्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
शनैःslowly
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootशनैः
शनैःslowly (again; intensifying)
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootशनैः
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaV
ViduraK
King (Dhṛtarāṣṭra implied by address 'rājan')T
the city (Hastināpura implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes