Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः

Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake

शीर्यमाणा यथा दीप्ता गगनाद्‌ वै शतह्ददा । तीन टुकड़ोंमें कटी हुई वह सुवर्णभूषित शक्ति आकाशसे गिरनेवाली चमकीली बिजलीके समान पृथ्वीपर बिखर गयी ।। ४२ $ ।। शक्ति विनिहतां दृष्टवा सौबलं च भयार्दितम्‌

śīryamāṇā yathā dīptā gaganād vai śatahr̥dā | trīn ṭukṛoṃ meṃ kaṭī huī sā suvarṇabhūṣitā śaktir ākāśāt patantī camkīlī vidyut-samā pṛthivyāṃ bikharaṇe lagī || śakti-vinihatāṃ dṛṣṭvā saubalaṃ ca bhayārditam ||

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଯେପରି ଆକାଶରୁ ପଡୁଥିବା ଦୀପ୍ତ ଉଲ୍କା ଭାଙ୍ଗି ଛିଟିଯାଏ, ସେପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଭୂଷିତ ସେଇ ଶକ୍ତି ତିନି ଖଣ୍ଡରେ କଟି ବିଜୁଳିର ଝଲକ ପରି ପୃଥିବୀରେ ଛିଟିଗଲା। ସେଇ ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଏବଂ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଭୟାର୍ତ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜାଣି, ଯୋଧାମାନଙ୍କ ମନରେ କଠୋର ନିଶ୍ଚୟ ଜାଗିଲା—ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈବଗତି ଓ କର୍ମଫଳର ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଗର୍ବିତ ଯୁକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ନ୍ତି।

शीर्यमाणाbeing torn/breaking apart
शीर्यमाणा:
Karta
TypeAdjective
Rootशीॄ (शीर्ण/शीर्य-)
FormFeminine, Nominative, Singular
यथाas/like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
दीप्ताblazing, shining
दीप्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootदीप्त
FormFeminine, Nominative, Singular
गगनात्from the sky
गगनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootगगन
FormNeuter, Ablative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
शतधाinto a hundred pieces; in many parts
शतधा:
TypeIndeclinable
Rootशतधा
शक्तिspear, javelin (weapon)
शक्ति:
Karta
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
विनिहताम्struck down, destroyed
विनिहताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-नि-हन् (विनिहत)
FormFeminine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (Gerund)
सौबलम्the son of Subala (Shakuni)
सौबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootसौबल
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भयार्दितम्afflicted by fear
भयार्दितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभय + अर्दित
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śakuni (Saubala)
Ś
śakti (spear/javelin)
S
sky (gagana)
E
earth (pṛthivī)
L
lightning (vidyut)