Shloka 44
शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni
with Ulūka’s fall
Devanagari script
पूरयित्वा ततो बाहान् प्राहरत् तस्य धन्विन: । भरतश्रेष्ठ! अर्जुनने सौ बाणोंद्वारा उसे आच्छादित करके उस थधनुर्धर वीरके घोड़ोंपर घातक प्रहार किया ।। ततः शरं समादाय यमदण्डोपमं तदा
Transliteration
pūrayitvā tato bāhān prāharat tasya dhanvinaḥ | bharataśreṣṭha arjunena śaubāṇair dvārā tam ācchādya tasya tad-dhanurdhara-vīrasya ghodeṣu ghātakaḥ prahāraḥ kṛtaḥ || tataḥ śaraṃ samādāya yamadaṇḍopamaṃ tadā
Translation
ତାପରେ ବାହୁଦ୍ୱୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ଅର୍ଜୁନ ସେଇ ଧନୁର୍ଧରକୁ ପ୍ରହାର କଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରବର୍ଷାରେ ତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ଅର୍ଜୁନ ସେଇ ବୀର ଧନୁର୍ଧରର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଘାତକ ପ୍ରହାର କଲେ। ତାପରେ ଯମଦଣ୍ଡସଦୃଶ ଏକ ଶର ଗ୍ରହଣ କରି ପୁନର୍ବାର ପ୍ରହାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
Word by Word
पूरयित्वाhaving filled
पूरयित्वा:
Karana
TypeVerb
Rootपूरय् (caus. of √पॄ/√पूर्)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), कर्तरि
ततःthen/from there
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
बाहून्arms
बाहून्:
Karma
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Accusative, Plural
प्राहरत्struck/smote
प्राहरत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-√हृ (हरति)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
तस्यof him
तस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
धन्विनःof the archer
धन्विनः:
Sampradana
TypeNoun
Rootधन्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
ततःthen
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
शरम्an arrow
शरम्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Singular
समादायhaving taken up
समादाय:
Karana
TypeVerb
Rootसम्-आ-√दा (ददाति)
Formल्यबन्त (absolutive/gerund), कर्तरि
यमदण्डोपमम्like Yama's staff (death-dealing)
यमदण्डोपमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयमदण्ड-उपम
FormMasculine, Accusative, Singular
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
ArjunaU
unnamed bowman (dhanvin)H
horses (aśvāḥ)A
arrow (śara)Y
Yama (as metaphor: yamadaṇḍa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes