Shloka 8

Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)

Devanagari script

संद्राव्यमाणं तु बल॑ परेषां परीतकल्पं विबभौ समन्ततः । नैवावतस्थे समरे भृशं भयाद्‌ विमृद्यमानं तु परस्परं तदा,उस हाथीके द्वारा खदेड़ी जाती हुई वह सेना सब ओरसे घिरी हुई-सी जान पड़ती थी। अत्यन्त भयके कारण वह समरभूमिमें ठहर न सकी। उस समय सभी सैनिक आपसमें ही धक्के खाकर कुचले जाने लगे

Transliteration

saṃdrāvyamāṇaṃ tu balaṃ pareṣāṃ parītakalpaṃ vibabhau samantataḥ | naivāvatasthē samare bhṛśaṃ bhayād vimṛdyamānaṃ tu parasparaṃ tadā ||

Translation

ସେଇ ଗଜରାଜ ଦ୍ୱାରା ଖେଦାଯାଉଥିବା ଶତ୍ରୁସେନା ସବୁ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଥିବା ପରି ଦିଶିଲା। ଅତ୍ୟଧିକ ଭୟରେ ସେମାନେ ରଣଭୂମିରେ ଠିଆ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତାହାପରେ ସେଇ ଭିଡ଼ରେ ସୈନିକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦଳିଦେଉଥିଲେ ଓ ଦଳିତ ହେଉଥିଲେ।

Word by Word

संद्राव्यमाणम्being driven away / chased

तुbut

बलम्army, force

परेषाम्of the enemies / of the others

परीतकल्पम्as if surrounded / seemingly encircled

विबभौshone, appeared

समन्ततःon all sides

नnot

एवindeed, at all

अवतस्थेstood, remained

समरेin battle

भृशम्excessively, greatly

भयात्from fear, due to fear

विमृद्यमानम्being crushed / trampled

तुand/but

परस्परम्mutually, one another

तदाthen, at that time

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

enemy army (pareṣāṃ balaṃ)

battlefield (samara)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes