Shloka 6
Book 10, Adhyāya 12: Aśvatthāmā’s Request for the Cakra and the Brahmaśiras Context
Devanagari script
त॑ पुत्रो5प्पेक एवैनमन्वयाचदमर्षण: । ततः प्रोवाच पुत्राय नातिदहृष्टमना इव,“अश्वत्थामा इसे सहन न कर सका। वह उनका एकलौता पुत्र था; अतः उसने भी अपने पितासे उसी अस्त्रके लिये प्रार्थना की। तब आचार्यने अपने पुत्रको उस अस्त्रका उपदेश कर दिया; किंतु इससे उनका मन अधिक प्रसन्न नहीं था
Transliteration
tataḥ putro ’py eka evainam anvayācad amarṣaṇaḥ | tataḥ provāca putrāya nātidahṛṣṭamanā iva ||
Translation
ତେବେ ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହା ସହିପାରିନଥିବାରୁ ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା। ତାପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପୁତ୍ରକୁ ସେଇ ଅସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଶେଷ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା ନାହିଁ।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
एकःsingle, only
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वयाचत्requested, begged
अन्वयाचत्:
TypeVerb
Rootयाच्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
अमर्षणःunable to endure; impatient
अमर्षणः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमर्षण
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
पुत्रायto (his) son
पुत्राय:
Sampradana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Dative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अतिदहृष्टमनाःwith mind not overly delighted
अतिदहृष्टमनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिदहृष्टमनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
AśvatthāmāD
DroṇācāryaA
astra (divine weapon/missile)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes