Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)
त्रियोजनायतं सद्म त्रिस्कन्धं योजनावधि
triyojanāyataṃ sadma triskandhaṃ yojanāvadhi | raivatakī durgakī lambāī triyojanikā | ekaika-yojane senānāṃ tritridalāṇāṃ chāvanī | pratyeka-yojanānte śataśata-dvārāṇi senābhiḥ surakṣitāni | vīrāṇāṃ parākrama eva tasya gaḍhasya pradhāna-phāṭakaḥ | yuddhe unmattavat parākrama-pradarśakair aṣṭādaśa yādava-vaṃśyaiḥ kṣatriyaiḥ sa durgaḥ surakṣitaḥ ||
ରୈବତକର ଦୁର୍ଗ ତିନି ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ତାହା ତିନି ସ୍ତରରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଜନରେ ସେନାର ତିନି-ତିନି ଦଳର ଛାଉଣୀ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଜନାନ୍ତେ ଶତ-ଶତ ଦ୍ୱାର—ସେନାଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ। ତଥାପି ସେଇ ଗଡ଼ର ପ୍ରଧାନ ଦ୍ୱାର ହେଉଛି ବୀରମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ। ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମାଦରେ ନିର୍ଭୟ ଶୌର୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଯାଦବବଂଶୀ ଅଠାର ଖ୍ଷତ୍ରିୟ ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
श्रीकृष्ण उवाच
The passage emphasizes that fortifications and gates matter, but the decisive protection of a realm is the disciplined valor and readiness of its defenders—an expression of kṣatriya-dharma where courage and martial competence function as the true ‘main gate’ of security.
Śrī Kṛṣṇa describes the stronghold at Raivataka: its three-yojana extent, tiered arrangement, troop encampments, and numerous guarded gates, concluding that it is ultimately safeguarded by the heroic prowess of eighteen Yādava Kṣatriyas.