Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

जिधघांसुरकेन्दुसमप्र भाव: कर्ण मयास्तो नयतां यमाय । जैसे अथर्वांगिरस मन्त्रोंद्वार आभिचारिक प्रयोग करके उत्पन्न की हुई कृत्या उग्र, प्रज्वलित और युद्धमें मृत्युके लिये भी असहा होती है, उसी प्रकार वह बाण भी था। किरीटधारी अर्जुन अत्यन्त प्रसन्न होकर उस बाणको लक्ष्य करके बोले--'मेरा यह बाण मुझे विजय दिलानेवाला हो। इसका प्रभाव चन्द्रमा और सूर्यके समान है। मेरा छोड़ा हुआ यह घातक अस्त्र कर्णको यमलोक पहुँचा दे” ।। तेनेषुवर्येण किरीटमाली प्रह्ष्रूपो विजयावहेन

sañjaya uvāca |

ji(d)haghāṃsur akendu-samapra-bhāvaḥ karṇaṃ mayāsto nayatāṃ yamāya |

yathā atharvāṅgirasa-mantrair dvārā ābhicārika-prayogena utpāditā kṛtyā ugrā prajvalitā ca yuddhe mṛtyave 'pi asahā bhavati tathā sa bāṇo 'pi āsīt |

kiriṭadhārī arjunaḥ atyanta-prasannaḥ san taṃ bāṇaṃ lakṣyaṃ kṛtvā uvāca— “mama ayaṃ bāṇaḥ māṃ vijayaṃ dātā bhavatu | asya prabhāvaḥ candrārka-sadṛśaḥ | mayā muktaṃ idaṃ ghātakam astraṃ karṇaṃ yama-lokaṃ prāpayatu” ||

teneṣuvaryeṇa kiriṭamālī prahṛṣṭa-rūpo vijayāvaheṇa ||

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ— “ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭା ଥିବା ଏହି ବାଣ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଛାଡ଼ିଛି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ନେଇଯାଉ।” ଯେପରି ଅଥର୍ବାଙ୍ଗିରସ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଭିଚାରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଉଗ୍ର, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କୃତ୍ୟା ରଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅସହ୍ୟ ହୁଏ, ସେପରି ଥିଲା ସେ ବାଣ। ତାପରେ ପରମ ହର୍ଷରେ କିରୀଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି ପୁଣି କହିଲେ—“ମୋର ଏହି ବାଣ ବିଜୟ ଦିଅ; ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ; ମୋ ଛାଡ଼ା ଏହି ଘାତକ ଅସ୍ତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଯମଧାମକୁ ପଠାଉ।”

जिघांसुःdesirous to kill
जिघांसुः:
Karta
TypeAdjective
Rootजिघांसु (हन्-धातोः इच्छार्थक-प्रत्ययान्तः)
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्कsun
अर्क:
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
इन्दुmoon
इन्दु:
TypeNoun
Rootइन्दु
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
समequal to, like
सम:
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
प्रभावःpower, radiance (having power like sun and moon)
प्रभावः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Feminine/Neuter, Instrumental, Singular
अस्तःto destruction; down; (as in 'to be sent to ruin')
अस्तः:
TypeIndeclinable
Rootअस्त (अस्तम्/अस्तः अव्ययप्रयोगः)
Formtrue
नयताम्let (it) lead / may it send
नयताम्:
TypeVerb
Rootनी (नयति)
FormImperative, Third, Singular
यमायto Yama (to the lord of death)
यमाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Dative, Singular
तेनwith that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
इषुarrow
इषु:
TypeNoun
Rootइषु
FormFeminine, Stem (in compound), Singular
वर्येणexcellent (arrow)
वर्येण:
Karana
TypeAdjective
Rootवर्य
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
किरीटdiadem, crown
किरीट:
TypeNoun
Rootकिरीट
FormNeuter, Stem (in compound), Singular
मालीthe diadem-wearer (Arjuna)
माली:
Karta
TypeNoun
Rootमालिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रहृष्टdelighted, very glad
प्रहृष्ट:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (हृष्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तः)
FormMasculine, Nominative, Singular
विजयvictory
विजय:
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
आवहेनbringing victory; victory-bestowing
आवहेन:
Karana
TypeAdjective
Rootआवह (वह्-धातोः णिनि/अण्-प्रत्ययान्तः विशेषणम्)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna
K
Karna
Y
Yama
Y
Yamaloka
A
arrow (bāṇa)
W
weapon (astra)
A
Atharvan-Aṅgiras mantras
K
kṛtyā (hostile magical force)