Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

इस प्रकार सूर्य और इन्द्रमें विवाद होने लगा। वे दोनों देवश्रेष्ठ वहाँ एक-एक पक्षमें खड़े थे। भारत! देवताओं और असुरोंमें भी वहाँ दो पक्ष हो गये थे ।। समेतौ तौ महात्मानौ दृष्टवा कर्णधनंजयौ । अकम्पन्त त्रयो लोका: सहदेवर्षिचारणा:,महामना कर्ण और अर्जुनको युद्धके लिये एकत्र हुआ देख देवताओं, ऋषियों तथा चारणोंसहित तीनों लोकके प्राणी काँपने लगे

sañjaya uvāca | itthaṃ sūrya-indrayor vivādo 'bhavat | tau ubhau devaśreṣṭhau tatra pratyekaṃ pakṣe sthitau | bhārata! devānām asurāṇāṃ ca tatra dvau pakṣau babhūvatuḥ || sametau tau mahātmānau dṛṣṭvā karṇa-dhanañjayau | akampanta trayo lokāḥ saha devarṣi-cāraṇāḥ ||

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଏହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେଇ ଦୁଇ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଠାରେ ଏକେକ ପକ୍ଷରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ହେ ଭାରତ! ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ହୋଇଗଲା। କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ—ଏହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବର୍ଷି ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ସହିତ ତିନି ଲୋକ କମ୍ପି ଉଠିଲା।

समेतौhaving come together, assembled
समेतौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसमेत (सम् + इ + क्त)
FormMasculine, Nominative, Dual
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
महात्मानौthe two great-souled ones
महात्मानौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Dual
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (Gerund)
कर्णKarna
कर्ण:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
धनंजयौthe two Dhananjayas (Arjuna[s])
धनंजयौ:
Karma
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Dual
अकम्पन्तtrembled
अकम्पन्त:
Karta
TypeVerb
Rootकम्प्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
त्रयःthree
त्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
देवwith the gods
देव:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
ऋषिwith the sages
ऋषि:
Karana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Instrumental, Plural
चारणैःwith the celestial bards (Cāraṇas)
चारणैः:
Karana
TypeNoun
Rootचारण

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sūrya
I
Indra
K
Karna
D
Dhanañjaya (Arjuna)
D
Devas
A
Asuras
D
Devarṣis
C
Cāraṇas
T
Three worlds (trailokya)