Shloka 101
इसी प्रकार शल्यने भी कमलनयन श्रीकृष्णकी ओर दृष्टिपात किया; परंतु वहाँ विजय श्रीकृष्णकी ही हुई। उन्होंने अपने नेत्ररूपी बाणोंसे शल्यको पराजित कर दिया ।। कर्ण चाप्यजयद् दृष्ट्या कुन्तीपुत्रो धनंजय: । अथाब्रवीत् सूतपुत्र: शल्यमाभाष्य सस्मितम्,इसी तरह कुन्तीनन्दन धनंजयने भी अपनी दृष्टिद्वारा कर्णको परास्त कर दिया। तदनन्तर कर्णने शल्यसे मुसकराते हुए कहा--'शल्य! सच बताओ, यदि कदाचित् आज रणभूमिमें कुन्तीपुत्र अर्जुन मुझे यहाँ मार डालें तो तुम इस संग्राममें क्या करोगे?”
tathā śalyenāpi kamalanayanaṃ śrīkṛṣṇaṃ prati dṛṣṭipātaḥ kṛtaḥ; kintu tatra jayaḥ śrīkṛṣṇasyaiva babhūva. sa netra-śaraireva śalyaṃ parājigāya. karṇaṃ cāpy ajayad dṛṣṭyā kuntīputro dhanañjayaḥ. athābravīt sūtaputraḥ śalyam ābhāṣya sasmitaṃ— “śalya, satyaṃ vada; yadi kadācit adya raṇabhūmau kuntīputro ’rjunaḥ mām iha hanyāt, tvaṃ asmin saṃgrāme kiṃ kariṣyasi?”
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଏହିପରି ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମନୟନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲା; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଜୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ହେଲା—ନୟନରୂପ ବାଣଦ୍ୱାରା ସେ ଶଲ୍ୟକୁ ଜିତିଲେ। ଏହିପରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣକୁ ପରାଜିତ କଲେ। ତାପରେ ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ହସି ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଶଲ୍ୟ! ସତ୍ୟ କୁହ; ଯଦି ଆଜି ରଣଭୂମିରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ମୋତେ ଏଠି ବଧ କରେ, ତେବେ ତୁମେ ଏହି ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ କ’ଣ କରିବ?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how inner resolve and moral-spiritual authority can manifest as victory even without weapons—symbolized by ‘eye-arrows.’ It also foregrounds the ethical demand for truthful counsel in war: Karṇa presses Śalya to speak honestly about his intentions and conduct if Karṇa falls.
Sañjaya describes a tense exchange of looks: Kṛṣṇa’s gaze overpowers Śalya, and Arjuna’s gaze overpowers Karṇa. Immediately after, Karṇa—smiling but probing—questions Śalya about what Śalya will do in the battle if Arjuna kills Karṇa that very day.