Shloka 10

Devanagari script

तामन्तरिक्षे विततां शस्त्रवृष्टिं समन्‍्तत: । व्यधमत्‌ पाण्डवो बाणैस्तम: सूर्य इवांशुभि:

Transliteration

tām antarīkṣe vitatāṁ śastravṛṣṭiṁ samantataḥ | vyadhamat pāṇḍavo bāṇais tamaḥ sūrya ivāṁśubhiḥ ||

Translation

ଆକାଶରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ ସେଇ ଶସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟିକୁ ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ବାଣଦ୍ୱାରା ଏମିତି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ।

Word by Word

• ताम्: that (weapon-shower)
• ताम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• अन्तरिक्षे: in the sky
• अन्तरिक्षे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष
• Form: नपुंसक, सप्तमी, एकवचन

• वितताम्: spread out, extended
• वितताम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: वितत (√तन्)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• शस्त्रवृष्टिम्: shower of weapons
• शस्त्रवृष्टिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शस्त्रवृष्टि
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• समन्ततः: on all sides, all around
• समन्ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः

• व्यधमत्: blew away, dispelled
• व्यधमत्: Karta
• Type: Verb
• Root: वि + √धम्
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन

• पाण्डवः: the Pandava (Arjuna)
• पाण्डवः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• बाणैः: with arrows
• बाणैः: Karana
• Type: Noun
• Root: बाण
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• तमः: darkness
• तमः: Karma
• Type: Noun
• Root: तमस्
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• सूर्यः: the sun
• सूर्यः: Karta
• Type: Noun
• Root: सूर्य
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• इव: like, as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• अंशुभिः: with rays
• अंशुभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: अंशु
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• पाण्डव (Pāṇḍava)
• शस्त्रवृष्टि (weapon-shower)
• बाण (arrows)
• सूर्य (sun)
• तमस् (darkness)
• अन्तरिक्ष (sky/mid-air)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights disciplined resistance to destructive force: in the chaos of war, a righteous warrior counters an indiscriminate barrage with focused skill, symbolically restoring clarity—like sunlight removing darkness.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes a moment in battle where a widespread ‘rain of weapons’ fills the sky; the Pāṇḍava answers by shooting arrows that scatter and neutralize that barrage, compared to the sun’s rays dispelling darkness.