महागजा भ्राकुलमस्त्रतोयं वादित्रनेमीतलशब्दवच्च । हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च शरासिनाराचमहास्त्रधारम्,क्रमश: वह क्रूरतापूर्ण युद्ध बिना ऋतुकी अनिष्टकारी वर्षाके समान प्रजाजनोंका संहार करने लगा। बड़े-बड़े हाथियोंका समूह मेघोंकी घटा बनकर वहाँ छाया हुआ था। अस्त्र ही जल थे, वाद्यों और पहियोंकी घर्घराहटका शब्द ही मेघ-गर्जनके समान प्रतीत होता था। सुवर्णजटित विचित्र आयुध विद्युतके समान प्रकाशित होते थे। बाण, खड्ग और नाराच आदि बड़े-बड़े अस्त्रोंकी धारावाहिक वृष्टि हो रही थी। धीरे-धीरे उस युद्धका वेग बड़ा भयंकर हो उठा, रक्तका स्रोत बह चला। तलवारोंकी खचाखच मार होने लगी, जिससे क्षत्रियोंके प्राणोंका संहार होने लगा
sañjaya uvāca | mahāgajā bhrākulam astratoyaṃ vāditranemītalaśabdavat ca | hiraṇyacitrāyudhavidyutaṃ ca śarāsinārācamahāstradhāram |
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ— ସେଇ ରଣ କ୍ରମେ ଋତୁବିହୀନ କ୍ରୂର ଓ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ବର୍ଷା ପରି ହୋଇଉଠିଲା। ମହାଗଜମାନଙ୍କ ଦଳ ମେଘଘଟା ପରି ଛାୟା ପକାଇଲା। ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ହିଁ ଜଳ; ବାଦ୍ୟ ଓ ରଥଚକ୍ରର ଘର୍ଘର ଶବ୍ଦ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଲାଗିଲା। ସୁବର୍ଣ୍ଣଖଚିତ ବିଚିତ୍ର ଆୟୁଧ ବିଜୁଳି ପରି ଚମକିଲା, ଏବଂ ବାଣ, ଖଡ୍ଗ, ନାରାଚ ଆଦି ମହାସ୍ତ୍ରର ଅବିରତ ଧାରାବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।
संजय उवाच
The verse offers an ethical warning through imagery: war, even when framed as kṣatriya duty, rapidly becomes an indiscriminate, seasonless calamity—like a destructive storm—where human life is consumed amid noise, speed, and spectacle.
Sañjaya narrates the battle’s escalation: elephants mass like clouds, weapons fall like rain, gold-ornamented arms flash like lightning, and the roar of drums and wheels resembles thunder; the fighting intensifies into a blood-flowing slaughter of warriors.