Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

कर्णपुत्रवधः (The Fall of Vṛṣasena) — Karṇa Parva, Adhyāya 62

ताभ्यां स सहितस्तूर्ण व्रीडन्निव नरेश्वर:,नकुल और सहदेवके साथ वे नरेश लज्जित होते हुए-से तुरंत छावनीमें पहुँचकर रथसे उतर पड़े और सुन्दर शय्यापर लेट गये। उस समय उनका सारा शरीर बाणोंसे क्षत-विक्षत हो रहा था

tābhyāṃ sa sahitas tūrṇaṃ vrīḍann iva nareśvaraḥ | nakula-sahadevayoḥ saha śibiraṃ prāpya rathād avatarat, śubhaśayyāyāṃ ca śayānaḥ | tasmin kāle tasya sarvaṃ śarīraṃ bāṇaiḥ kṣata-vikṣataṃ babhūva ||

ନକୁଳ ଓ ସହଦେବଙ୍କ ସହିତ ସେ ନରେଶ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲାପରି ତୁରନ୍ତ ଶିବିରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ରଥରୁ ଅବତରି ଶୁଭ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସମଗ୍ର ଦେହ ବାଣରେ କ୍ଷତ-ବିକ୍ଷତ ହେଉଥିଲା।

ताभ्याम्with those two (by them)
ताभ्याम्:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, instrumental, dual
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
सहितःaccompanied (together)
सहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
Formmasculine, nominative, singular
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण
व्रीडन्being ashamed
व्रीडन्:
Karta
TypeVerb
Rootव्रीड्
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नरेश्वरःthe lord of men (king)
नरेश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootनरेश्वर
Formmasculine, nominative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nareśvara (the king)
N
Nakula
S
Sahadeva
Ś
Śibira (camp)
R
Ratha (chariot)
Ś
Śayyā (couch/bed)
B
Bāṇa (arrows)

Educational Q&A

The verse underscores the ethical cost of war: royal duty may compel battle, yet defeat and injury bring not only physical pain but also the sting of shame. It highlights how honor, responsibility, and the consequences of violence converge upon a ruler.

Sañjaya describes the king returning swiftly to the camp with Nakula and Sahadeva, dismounting from his chariot, and lying on a fine couch while his body remains grievously wounded by arrows.