Shloka 49

कर्णपर्व — अध्याय ५९

Arjuna Breaks the Encirclement; Bhīma Reinforces

Devanagari script

त्वां च दृष्टवातिसंरब्धं कर्ण च भरतर्षभ | असौ दुर्योधन: क्रुद्धो नोत्तरं प्रतिपद्यते,“भरतश्रेष्ठ! अत्यन्त क्रोधमें भरे हुए तुमको और कर्णको देखकर उस क्रोधी दुर्योधनको कोई उत्तर नहीं सूझ पड़ेगा

Transliteration

tvāṁ ca dṛṣṭvātisaṁrabdhaṁ karṇa ca bharatarṣabha | asau duryodhanaḥ kruddho nottaraṁ pratipadyate ||

Translation

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମକୁ ଓ କର୍ଣ୍ଣକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ଦୀପ୍ତ ଦେଖି ସେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କୌଣସି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ମିଳେଇ ପାରିବ ନାହିଁ; କ୍ରୋଧ ତାହାର ବାଣୀକୁ ରୋକିଦେବ।

Word by Word

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• दृष्ट्वा: having seen
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)

• अति-संरब्धम्: exceedingly enraged
• अति-संरब्धम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अति + संरब्ध
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• कर्णम्: Karna
• कर्णम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्ण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भरत-ऋषभ: O bull among the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरत + ऋषभ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• असौ: that (man), he
• असौ: Karta
• Type: Noun
• Root: असद् (pronoun base: अदस्)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दुर्योधनः: Duryodhana
• दुर्योधनः: Karta
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्रुद्धः: angry
• क्रुद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रुध्
• Form: क्त (past participle), Masculine, Nominative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• उत्तरम्: an answer
• उत्तरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उत्तर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• प्रतिपद्यते: finds/attains (i.e., can frame)
• Type: Verb
• Root: प्रति + पद्
• Form: Lat (present), Atmanepada, Third, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Karna
• Duryodhana
• Bharatarshabha (addressed person)