Previous Verse
Next Verse

Shloka 233

कर्णपर्व — अध्याय ५७

Arjuna’s targeted advance; Śalya–Karṇa dialogue; interception attempts

पतितैर्ऋषषभाक्षाणां विराजति वसुंधरा । साँड़के समान विशाल नेत्रोंवाले वेगशाली वीरोंके दस्तानोंसहित आभूषणभूषित हाथ कटकर गिरे हैं। हाथियोंके शुण्डदण्डोंके समान मोटी जाँघें खण्डित होकर पड़ी हैं तथा श्रेष्ठ चूड़ामणि धारण किये कुण्डलमण्डित मस्तक भी धड़से अलग होकर पड़े हैं। इन सबके द्वारा रणभूमिकी अपूर्व शोभा हो रही है

sañjaya uvāca | patitair ṛṣabhākṣāṇāṃ virājati vasuṃdharā |

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ସାଁଡ଼ ସମାନ ବିଶାଳ ନେତ୍ରବାନ ବୀରମାନଙ୍କ ପତନରେ ବସୁନ୍ଧରା ଦୀପ୍ତିମାନ। ଆଭରଣଭୂଷିତ, ଦସ୍ତାନା-ରକ୍ଷାସହିତ ହାତ କଟି ପଡ଼ିଛି; ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡଦଣ୍ଡ ସମାନ ମୋଟ ଜାଁଘ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଛି; କୁଣ୍ଡଳମଣ୍ଡିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚୂଡ଼ାମଣିଧାରୀ ମସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଧଡ଼ରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ପଡ଼ିଛି। ଏ ସବୁରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ଧାରଣ କରିଛି।

पतितैःby/with fallen (ones)
पतितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootपतित (√पत्)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
ऋषभ-अक्षाणाम्of bull-like eyes
ऋषभ-अक्षाणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootऋषभ + अक्ष
FormNeuter, Genitive, Plural
विराजतिshines, is splendid
विराजति:
Kriya
TypeVerb
Root√राज्
FormPresent, Third, Singular
वसुन्धराthe earth/ground
वसुन्धरा:
Karta
TypeNoun
Rootवसुन्धरा
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
E
Earth (Vasundharā)
B
Battlefield (Raṇabhūmi)
W
Warriors (ṛṣabhākṣāḥ)
O
Ornaments (ābhūṣaṇa)
A
Arm-guards/gauntlets (implied protective gear)
E
Elephant trunk (gaja-śuṇḍā) (simile)
E
Earrings (kuṇḍala)
C
Crest-jewel (cūḍāmaṇi)