Shloka 38
अध्याय ५३ — रणमेघोपमा सेना-वर्णना तथा सुषेण-वधोत्तर प्रतिक्रिया
Battle-as-Storm Imagery and the Aftermath of Suṣeṇa’s Fall
Devanagari script
तामापतन्तीं सहसा शस्त्रवृष्टिं सुदारुणाम् । शरैरनेकसाहसैहार्दिक्यो5वारयद् युधि,अपने ऊपर सहसा आती हुई उस भयंकर बाण-वर्षाको युद्धस्थलमें कृतवर्माने कई हजार बाण मारकर रोक दिया
Transliteration
tām āpatantīṁ sahasā śastravṛṣṭiṁ sudāruṇām | śarair anekasāhasair hārdikyo 'vārayad yudhi ||
Translation
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଯୁଦ୍ଧରେ ହଠାତ୍ ନିଜ ଉପରେ ଆସିପଡ଼ୁଥିବା ସେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟିକୁ ହାର୍ଦିକ୍ୟ (କୃତବର୍ମା) ଅନେକ ସହସ୍ର ବାଣଦ୍ୱାରା ରୋକିଦେଲେ।
Word by Word
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
आपतन्तीम्falling/coming upon
आपतन्तीम्:
Karma
TypeParticiple
Rootआपत् (धातु: पत्/आपत्)
FormFeminine, Accusative, Singular, शतृ (वर्तमान कृदन्त)
सहसाsuddenly
सहसा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसहसा
शस्त्र-वृष्टिम्a shower of weapons
शस्त्र-वृष्टिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशस्त्र + वृष्टि
FormFeminine, Accusative, Singular
सु-दारुणाम्very dreadful
सु-दारुणाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदारुण
FormFeminine, Accusative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अनेक-साहसैःwith many thousands
अनेक-साहसैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअनेक + साहस
FormNeuter, Instrumental, Plural
हार्दिक्यःHārdikya (Kṛtavarman)
हार्दिक्यः:
Karta
TypeNoun (Proper name/Patronymic)
Rootहार्दिक्य
FormMasculine, Nominative, Singular
अवारयत्checked/stopped
अवारयत्:
TypeVerb
Rootवारय् (धातु: वॄ/वृ + णिच्)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaH
Hārdikya (Kṛtavarmā)Ś
śastravṛṣṭi (weapon-shower)Ś
śara (arrows)Y
yuddha (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes