Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Karṇa-vadha-pratyaya: Yudhiṣṭhira’s Verification of Karṇa’s Fall (कर्णवध-प्रत्ययः)

युक्‍त्वा स्वर्गयशो भ्यां च स्वेभ्यो मुदमुदावहत्‌ । वह सहसों शत्रुओंको वस्त्र, आयुध शरीर और प्राणोंसे शून्य करके उन्हें स्वर्ग और सुयशसे संयुक्त करता हुआ आत्मीयजनोंको आनन्द प्रदान करने लगा ।। एवं मारिष संग्रामो नरवाजिगजक्षय: । कुरूणां सृज्जयानां च देवासुरसमो5भवत्‌,मान्यवर! इस प्रकार मनुष्यों, घोड़ों और हाथियोंका विनाश करनेवाला वह कौरवों तथा सूंजयोंका युद्ध देवासुर-संग्रामके समान भयंकर था

sañjaya uvāca | yuktvā svargayaśobhyāṃ ca svebhyo mudam udāvahat | sa ha sahasāṃ śatrūn ko vastra-āyudha-śarīra-prāṇaiḥ śūnyaṃ kṛtvā tān svarga-suyaśobhyāṃ saṃyojayann ātmīyajanān ānandaṃ pradadāti sma || evaṃ māriṣa saṃgrāmo nara-vāji-gaja-kṣayaḥ | kurūṇāṃ sṛñjayānāṃ ca devāsura-samo 'bhavat mānyavara ||

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ— ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଚିରଯଶ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତ କରି ସେ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ସହସା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଆୟୁଧ, ଶରୀର ଏବଂ ପ୍ରାଣବାୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ କୀର୍ତ୍ତିର ପଥେ ପଠାଇ, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷ ଦେଉଥିଲେ। ଏହିପରି, ମାନ୍ୟବର, ମନୁଷ୍ୟ-ଘୋଡ଼ା-ହାତୀ ନାଶକାରୀ କୁରୁ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କର ସେହି ସଂଗ୍ରାମ ଦେବାସୁର-ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଉଠିଲା।

युक्त्वाhaving joined/connected
युक्त्वा:
TypeVerb
Rootयुज्
Formक्त्वा (absolutive), parasmaipada (usage-neutral), non-finite
स्वर्गheaven
स्वर्ग:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग
Formmasculine, accusative, singular
यशोभ्याम्with (twofold) fame/glory
यशोभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootयशस्
Formneuter, instrumental, dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
स्वेभ्यःto his own (people/kinsmen)
स्वेभ्यः:
Sampradana
TypePronoun/Adjective
Rootस्व
Formmasculine, dative, plural
मुदम्joy
मुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुद्
Formfeminine, accusative, singular
उदावहत्brought/provided
उदावहत्:
TypeVerb
Rootउद्-आ-वाह्
Formलङ् (imperfect), 3rd, singular, parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
मारिषO noble sir (address)
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
Formmasculine, vocative, singular
संग्रामःbattle
संग्रामः:
Karta
TypeNoun
Rootसंग्राम
Formmasculine, nominative, singular
नरof men
नर:
TypeNoun
Rootनर
Formmasculine, genitive, plural
वाजिof horses
वाजि:
TypeNoun
Rootवाजिन्
Formmasculine, genitive, plural
गजof elephants
गज:
TypeNoun
Rootगज
Formmasculine, genitive, plural
क्षयःdestruction
क्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षय
Formmasculine, nominative, singular
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु
Formmasculine, genitive, plural
सृञ्जयानाम्of the Sṛñjayas
सृञ्जयानाम्:
TypeNoun
Rootसृञ्जय
Formmasculine, genitive, plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
देवof gods
देव:
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, genitive, plural
असुरof demons/asuras
असुर:
TypeNoun
Rootअसुर
Formmasculine, genitive, plural
समःequal to / like
समः:
TypeAdjective
Rootसम
Formmasculine, nominative, singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
Formलङ् (imperfect), 3rd, singular, parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kurus
S
Sṛñjayas
S
svarga (heaven)
D
devāsura-saṃgrāma (war of gods and demons)
W
weapons (āyudha)
G
garments (vastra)
H
horses (vāji)
E
elephants (gaja)