Shloka 51
Aśvatthāman’s Arrow-Screen and the Confrontation with Yudhiṣṭhira (द्रौणि–युधिष्ठिर-संग्रामः)
Devanagari script
विद्धि मामास्थितं वृत्तं पौरूरवसमुत्तमम् । शल्य! तुम यह जान लो कि मैं धृतराष्ट्रके पुत्रोंकी रक्षाके लिये वैरियोंका वध करनेके लिये उद्यत हो राजा पुरूरवाके उत्तम- चरित्रका आश्रय लेकर युद्धभूमिमें डटा हुआ हूँ ।। ५० है || न तद् भूतं प्रपश्यामि त्रिषु लोकेषु मद्रप
Translation
ଶଲ୍ୟ! ଜାଣ—ରାଜା ପୁରୂରବଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ଶତ୍ରୁବଧ ପାଇଁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ମଦ୍ରପ! ତିନି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏପରି କେହି ଦିଶେ ନାହିଁ।
Word by Word
विद्धिknow (you)! / understand!
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद् (जानने)
Formलोट् (imperative), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
आस्थितम्having taken refuge in / having adopted
आस्थितम्:
TypeVerb
Rootआ-स्था (स्थित/आस्थित)
Formक्त (past passive participle), पुं, द्वितीया, एकवचन
वृत्तम्conduct, course of conduct
वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त (चरित/आचार)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
पौरूरवसमुत्तमम्the excellent (conduct) of Purūravas
पौरूरवसमुत्तमम्:
TypeAdjective
Rootपौरूरव + समुत्तम
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
शल्यO Śalya
शल्य:
TypeNoun
Rootशल्य
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes