Shloka 173
Adhyāya 35 — Bhīmasena’s Counter-Encirclement and the Karṇa Engagement Escalation
Devanagari script
कुरुष्वाधिरथे वीर मिषतां सर्वधन्विनाम् | युद्धके लिये रथपर बैठे हुए अमिततेजस्वी महाबाहु राधापुत्र कर्णसे दुर्योधनने इस प्रकार कहा--“वीर! अधिरथकुमार! युद्धस्थलमें द्रोणाचार्य और भीष्म भी जिसे न कर सके
Translation
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ରଥରେ ଆସୀନ ଅମିତତେଜସ୍ୱୀ ମହାବାହୁ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ କହିଲେ— “ବୀର ଅଧିରଥକୁମାର! ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ ଯାହା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେଇ ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ତୁମେ କରିଦିଅ।”
Word by Word
कुरुष्वdo (you)! / perform!
कुरुष्व:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
अधिरथेO Adhiratha (son of Adhiratha)!
अधिरथे:
TypeNoun
Rootअधिरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन
वीरO hero!
वीर:
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन, एकवचन
मिषताम्of those looking on / while (they) watch
मिषताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootमिष् (धातु) → मिषत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सर्वof all
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
धन्विनाम्of archers / bowmen
धन्विनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधन्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes