Shloka 806
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
Devanagari script
आरुरोह तदा स्थाणुर्धनुषा कम्पयन् परान् । तब विष्णु, चन्द्रमा और अग्निसे उत्पन्न हुए उस बाणको हाथमें लेकर महादेवजी अपने धनुषके द्वारा शत्रुओंको कम्पित करते हुए उस रथपर चढ़ गये
Transliteration
āruroha tadā sthāṇur dhanuṣā kampayan parān | tad viṣṇu-candra-māgni-sambhūtaṁ taṁ bāṇaṁ haste gṛhītvā mahādevaḥ sva-dhanuṣā śatrūn kampayan ratham ārūḍhavān ||
Translation
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ— “ତେବେ ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ) ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କମ୍ପିତ କରି ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ସେଇ ବାଣକୁ ହାତରେ ଧରି, ମହାଦେବ ନିଜ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ।”
Word by Word
आरुरोहmounted/ascended
आरुरोह:
TypeVerb
Rootआ-रुह्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
स्थाणुःSthāṇu (Śiva)
स्थाणुः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थाणु
FormMasculine, Nominative, Singular
धनुषाwith (his) bow
धनुषा:
Karana
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
कम्पयन्shaking/causing to tremble
कम्पयन्:
TypeVerb
Rootकम्प्
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
परान्enemies/foes
परान्:
Karma
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
पितामह उवाच
Characters & Entities
प
पितामह (Bhīṣma)स
स्थाणु (Śiva)म
महादेव (Śiva)व
विष्णु (Viṣṇu)च
चन्द्रमा (Candra)अ
अग्नि (Agni)ध
धनुष् (bow)ब
बाण (arrow)र
रथ (chariot)श
शत्रु (enemies)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes