Shloka 49
Adhyāya 10: Śrutakarmā’s Engagements; Prativindhya–Citra Duel; Drauṇi Advances toward Bhīma
राजेन्द्र! इस प्रकार अभिषेक-कार्य सम्पन्न हो जानेपर शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले राधापुत्र कर्णने स्वर्णमुद्राएँ, गौएँ तथा धन देकर श्रेष्ठ ब्राह्मणोंसे स्वस्तिवाचन कराया ।। (स व्यरोचत राधेय: सूतमागधवन्दिभि: । स्तूयमानो यथा भानुरुदये ब्रह्मवादिभि: ।। उस समय सूत, मागध और वन्दीजनोंद्वारा की हुई अपनी स्तुति सुनता हुआ राधापुत्र कर्ण वेदवादी ब्राह्मणोंद्वारा अभिमन्त्रित उदयकालीन सूर्यके समान सुशोभित हो रहा था। ततः पुण्याहघोषेण वादित्रनिनदेन च । जयशब्देन शूराणां तुमुल: सर्वतो5भवत् ।। जयेत्यूचुर्न॒पा: सर्वे राधेयं तत्र संगता: ।।) तत्पश्चात् पुण्याहवाचनके शब्दसे, वाद्योंकी गंभीर ध्वनिसे तथा शूरवीरोंके जय- जयकारसे मिली-जुली हुई भयंकर आवाज वहाँ सब ओर गूँज उठी। उस स्थानपर एकत्र हुए सभी राजाओंने 'राधापुत्र कर्णकी जय” के नारे लगाये। जय पार्थान् सगोविन्दान् सानुगांस्तान् महामृधे । इति त॑ वन्दिनः प्राहुर्द्धिजाश्व पुरुषर्षभम्,वन्दीजनों तथा ब्राह्मणोंने उस समय पुरुषशिरोमणि कर्णको आशीर्वाद देते हुए कहा --राधापुत्र! तुम कुन्तीके पुत्रोंकोी, उनके सेवकों तथा श्रीकृष्णके साथ महासमरमें जीत लो और हमारी विजयके लिये कुन्तीकुमारोंको पांचालोंसहित मार डालो। ठीक उसी तरह, जैसे सूर्य अपनी उग्र किरणोंद्वारा सदा उदय होते ही अन्धकारका विनाश कर देता है
sa vyarocata rādheyaḥ sūta-māgadha-vandibhiḥ | stūyamāno yathā bhānur udaye brahmavādibhiḥ || tataḥ puṇyāha-ghoṣeṇa vāditra-ninadena ca | jaya-śabdena śūrāṇāṃ tumulaḥ sarvato 'bhavat || jayet yūcur nṛpāḥ sarve rādheyaṃ tatra saṅgatāḥ || jaya pārthān sa-govindān sānugāṃs tān mahāmṛdhe | iti taṃ vandinaḥ prāhur dvijāś ca puruṣarṣabham ||
ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଏପରି ଅଭିଷେକ-କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ଶତ୍ରୁବୀରସଂହାରକ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରା, ଗୋଧନ ଓ ଧନ ଦାନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରାଇଲେ। ତାପରେ ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କଲେ; ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ପ୍ରଶଂସିତ ରାଧେୟ ଉଦୟସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ପଛରେ ‘ପୁଣ୍ୟାହ’ ଘୋଷ, ବାଦ୍ୟର ଗମ୍ଭୀର ନିନାଦ ଓ ଶୂରମାନଙ୍କ ଜୟଧ୍ୱନି ମିଶି ସବୁଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା। ସେଠାରେ ସମବେତ ସମସ୍ତ ରାଜା “ରାଧେୟଙ୍କୁ ଜୟ!” ବୋଲି ନାରା ଦେଲେ। ତାପରେ ବନ୍ଦୀମାନେ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେହି ପୁରୁଷର୍ଷଭ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ କହିଲେ—“ମହାସମରରେ ଗୋବିନ୍ଦ ସହ, ଅନୁଚର ସହିତ, ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଜୟ କର!”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how ritual auspiciousness and collective praise can legitimize and accelerate violent political aims. It invites ethical reflection on the misuse of sacred speech and social authority: blessings and ‘victory’ cries may sanctify a cause publicly, yet dharma remains morally contested when the goal is the destruction of kin and allies.
After Karna’s consecration/installation, bards and Brahmins praise him; instruments sound and the crowd raises victory cries. The assembled kings acclaim Karna, and the bards and Brahmins pronounce a blessing that he defeat the Pāṇḍavas along with Kṛṣṇa and their followers in the coming great battle.