Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Kṛṣṇopadeśa and Duryodhana’s Challenge

Droṇa-parva, Adhyāya 77

ग्रामारण्यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च । त्रातार: सिन्धुराजस्य भवन्ति मधुसूदन,मधुसूदन श्रीकृष्ण! यदि साध्य, रुद्र, वसु, अश्विनीकुमार, इन्द्रसहित मरुद्गण, विश्वेदेव, देवेश्वरगण, पितर, गन्धर्व, गरुड़, समुद्र, पर्वत, स्वर्ग, आकाश, यह पृथ्वी, दिशाएँ, दिक्पाल, गाँवों तथा जंगलोंमें निवास करनेवाले प्राणी और सम्पूर्ण चराचर जीव भी सिन्धुराज जयद्रथकी रक्षाके लिये उद्यत हो जायेँ तो भी मैं सत्यकी शपथ खाकर और अपना धनुष छूकर कहता हूँ कि कल युद्धमें आप मेरे बाणोंद्वारा जयद्रथको मारा गया देखेंगे

grāmāraṇyāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca | trātāraḥ sindhurājasya bhavanti madhusūdana ||

ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ—ହେ ମଧୁସୂଦନ! ଗ୍ରାମ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ—ସ୍ଥାବର ଓ ଚର—ଯଦି ସମସ୍ତେ ସିନ୍ଧୁରାଜ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ରକ୍ଷକ ହୋଇ ଉଠନ୍ତି, ତଥାପି ମୁଁ ସତ୍ୟର ଶପଥ କରି ଓ ଧନୁଷକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହୁଛି: କାଲି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ମୋ ବାଣରେ ନିହତ ଦେଖିବ।

ग्रामvillages
ग्राम:
Karta
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Nominative, Plural
अरण्यानिforests
अरण्यानि:
Karta
TypeNoun
Rootअरण्य
FormNeuter, Nominative, Plural
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
स्थावराणिimmobile (beings)
स्थावराणि:
Karta
TypeAdjective
Rootस्थावर
FormNeuter, Nominative, Plural
चराणिmobile (beings)
चराणि:
Karta
TypeAdjective
Rootचर
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
त्रातारःprotectors/saviors
त्रातारः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
सिन्धुराजस्यof the king of Sindhu (Jayadratha)
सिन्धुराजस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootसिन्धुराज
FormMasculine, Genitive, Singular
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
मधुसूदनO Madhusudana (Krishna)
मधुसूदन:
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
K
Kṛṣṇa (Madhusūdana)
S
Sindhurāja (Jayadratha)
V
villages (grāma)
F
forests (araṇya)
M
moving beings (cara)
I
immobile beings (sthāvara)

Educational Q&A

A solemn vow grounded in satya (truth) and kṣatriya responsibility: when grave harm has been done, one must act with unwavering resolve and accept accountability for one’s pledged course, rather than be deterred by the prospect of overwhelming opposition.

Arjuna addresses Kṛṣṇa and proclaims that even if all beings were to defend Jayadratha, he will still kill him the next day. It is a public, binding declaration of intent in the midst of the Kurukṣetra war, intensifying the urgency of the coming battle.