Bhagadatta’s Advance, the Saṃśaptaka Challenge, and Arjuna’s Counterstrike (द्रोणपर्व, अध्याय २६)
पाश्वें दशार्णाधिपतेर्भित्वा नागमपातयत् । प्राग्ज्योतिषनरेशके हाथीने लौटकर और पीछे हटकर दशार्णराजके हाथीके पार्श्वभागमें गहरा आघात किया और उसे विदीर्ण करके मार गिराया
pārśve daśārṇādhipater bhitvā nāgam apātayat | prāgjyotiṣanareśaḥ hastinā nivṛtya paścād apasṛtya daśārṇarājasya hastinaḥ pārśvabhāge gāḍham āghātaṃ kṛtvā taṃ vidīrya mārayām āsa |
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷର ରାଜା ନିଜ ହାତୀକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ପଛକୁ ହଟି ଦଶାର୍ଣ୍ଣାଧିପତିଙ୍କ ହାତୀର ପାର୍ଶ୍ୱଭାଗରେ ଭାରୀ ଆଘାତ କଲେ; ତାହାକୁ ଭେଦି ହାତୀଟିକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ କରୁଣାଠାରୁ ଯୁକ୍ତି ଓ ବଳର ନିର୍ଦୟ କୌଶଳ ଅଧିକ ପ୍ରବଳ ହୁଏ।
संजय उवाच
The verse highlights how, in the Mahābhārata’s war setting, martial skill and tactical maneuvering become decisive; it implicitly invites reflection on the ethical cost of warfare, where even mighty beings like war-elephants are destroyed as instruments of victory.
Sañjaya describes the Prāgjyotiṣa king maneuvering his elephant—turning and withdrawing—then striking the Daśārṇa king’s elephant on the flank with a powerful blow, splitting it and bringing it down dead.