Shloka 42
द्रोणवध-प्रश्नः
Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry
Devanagari script
युक्तै: परमकाम्बोजैर्जवनैहेममालिभि: । भीषयन्तो द्विषत्सैन्यं यमवैश्रवणोपमा:,ये सब-के-सब यम और कुबेरके समान पराक्रमी योद्धा वेगशाली, सुवर्णमालाओंसे अलंकृत एवं सुशिक्षित, उत्तम काबुली घोड़ोंद्वारा शत्रुसेनाको भयभीत करते हुए धृष्टद्युम्मका अनुसरण कर रहे थे
Translation
ଉତ୍ତମ କାମ୍ବୋଜ ଅଶ୍ୱମାନେ ଯୋଗାଯୋଗିତ, ବେଗଶାଳୀ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ସେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ—ଯମ ଓ ବୈଶ୍ରବଣ ସଦୃଶ—ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
Word by Word
युक्तैःby/with trained (ones)
युक्तैः:
Karana
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
परमकाम्बोजैःwith excellent Kamboja (horses/men)
परमकाम्बोजैः:
Karana
TypeNoun
Rootपरमकाम्बोज
FormMasculine, Instrumental, Plural
जवनैःwith swift (ones)
जवनैः:
Karana
TypeAdjective
Rootजवन
FormMasculine, Instrumental, Plural
हेममालिभिःwith golden-garlanded (ones)
हेममालिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootहेममालिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
भीषयन्तःfrightening
भीषयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootभीषयत् (भीष्/भीषय्)
FormMasculine, Nominative, Plural
द्विषत्of the hostile (enemy)
द्विषत्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootद्विषत्
FormNeuter, Genitive, Singular
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यमवैश्रवणोपमाःcomparable to Yama and Vaiśravaṇa (Kubera)
यमवैश्रवणोपमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयम-वैश्रवण-उपम
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes