Shloka 45
मित्रब्रह्मगुरुद्रोही जाल्मक: सुविगर्लित: । पाञज्चालापसदश्चाद्य न मे जीवन् विमोक्ष्यते,“मित्र, ब्राह्मण तथा गुरुसे द्रोह करनेवाला अत्यन्त निन्दित वह पांचालकुलकलंक पामर धृष्टद्युम्न भी आज मेरे हाथसे जीवित नहीं छूट सकेगा”
sañjaya uvāca |
mitra-brahma-guru-drohī jālmakaḥ suvigarlitaḥ |
pāñcālāpasadaś cādya na me jīvan vimokṣyate ||
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—“ମିତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ରୋହ କରିଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦିତ, ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର କଳଙ୍କ ସେଇ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ—ଆଜି ମୋ ହାତରୁ ଜୀବନ୍ତ ଛୁଟିପାରିବ ନାହିଁ।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames the killing of Dhṛṣṭadyumna as morally charged: betrayal of friend, brāhmaṇa, and especially one’s guru is presented as a grave ethical transgression (droha), used here to justify uncompromising retribution in war.
In the Drona Parva battle context, Sañjaya reports a warrior’s fierce resolve: Dhṛṣṭadyumna—seen as the slayer/enemy of Droṇa and condemned as a betrayer—will not be allowed to escape alive that day.