Shloka 57

रात्रौ हि राक्षसा भूयो भवन्त्यमितविक्रमा: । बलवन्त: सुदुर्धर्षा: शूरा विक्रान्तचारिण:,रात्रिके समय राक्षसोंका अनन्त पराक्रम और भी बढ़ जाता है। वे बलवान, परम दुर्धर्ष, शूरवीर और पराक्रमपूर्वक विचरनेवाले होते हैं

rātrau hi rākṣasā bhūyo bhavanty amitavikramāḥ | balavantaḥ sudurdharṣāḥ śūrā vikrāntacāriṇaḥ ||

ବାୟୁଦେବ କହିଲେ—ରାତିରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପରାକ୍ରମ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଏ। ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ, ଅତିଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଶୂର ଏବଂ ପରାକ୍ରମରେ ବିଚରଣକାରୀ ହୁଅନ୍ତି।

रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राक्षसाःRakshasas/demons
राक्षसाः:
Karta
TypeNoun
Rootराक्षस
FormMasculine, Nominative, Plural
भूयःmore/further
भूयः:
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
अमितविक्रमाःof immeasurable prowess
अमितविक्रमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमितविक्रम
FormMasculine, Nominative, Plural
बलवन्तःstrong
बलवन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Nominative, Plural
सुदुर्धर्षाःvery hard to assail
सुदुर्धर्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदुर्धर्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
शूराःheroes/valiant ones
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
विक्रान्तचारिणःmoving about with valor
विक्रान्तचारिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootविक्रान्तचारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

श्रीवायुदेव उवाच

V
Vāyu-deva
R
rākṣasas
N
night (rātri)

Educational Q&A

The verse highlights a strategic-ethical caution: circumstances such as time (night) can amplify an opponent’s natural advantages. Wise conduct in war includes recognizing such asymmetries and avoiding reckless engagement when conditions favor adharma-aligned or supernatural forces.

Vāyu-deva warns that rākṣasas become more formidable at night—stronger, harder to defeat, and more aggressively mobile—implying that nighttime confrontation with them is especially dangerous and requires heightened prudence.