Shloka 150
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
Devanagari script
यदेको राक्षसीं सेनां क्षणाद् द्रौणिर्महास्त्रवित् । ददाह ज्वलितैबणि राक्षसेन्द्रस्य पश्यत:,क्योंकि महान् अस्त्रवेत्ता अश्वत्थामाने अकेले ही उस राक्षसी सेनाको राक्षसराज घटोत्कचके देखते-देखते अपने प्रज्वलित बाणोंद्वारा क्षणभरमें भस्म कर दिया
Translation
କାରଣ ମହାସ୍ତ୍ରବିଦ୍ ଦ୍ରୌଣି ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଏକାକୀ, ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଘଟୋତ୍କଚ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣଦ୍ୱାରା ସେହି ରାକ୍ଷସୀ ସେନାକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ଦହନ କରି ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।
Word by Word
यत्that which / the fact that
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
एकःalone, single
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
राक्षसीम्demonic, of the rakshasas
राक्षसीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootराक्षसी
FormFeminine, Accusative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
क्षणात्in a moment / within an instant
क्षणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Ablative, Singular
द्रौणिःDrauni (son of Drona, i.e., Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
महा-अस्त्र-वित्knower of great weapons (master of mighty missiles)
महा-अस्त्र-वित्:
Karta
TypeNoun
Rootमहा + अस्त्र + विद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ददाहburned, consumed
ददाह:
TypeVerb
Rootदह्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
ज्वलितैःwith blazing
ज्वलितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootज्वलित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
बाणैःarrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
राक्षस-इन्द्रस्यof the lord of the rakshasas (rakshasa-king)
राक्षस-इन्द्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराक्षस + इन्द्र
FormMasculine, Genitive, Singular
पश्यतःwhile (he was) seeing; in the presence of (him) watching
पश्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes