Shloka 15
अभिमन्यु–अलम्बुसयुद्धम् / The Duel of Abhimanyu and Alambusa
with Arjuna’s approach to Bhīṣma
कृपाचार्य, भूरिश्रवा, शल्य, अश्व॒त्थामा, विविंशति, चित्रसेन, विकर्ण, सिंधुराज जयद्रथ, बृहदबल तथा अवन्तीके राजकुमार महाथधनुर्धर विन्द और अनुविन्द--इन सबने दुर्योधनको उसकी रक्षाके लिये सब ओरसे घेर लिया ।। ते विंशतिपदं गत्वा सम्प्रहारं प्रचक्रिरे । पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्न परस्परजिघांसव:,वे बीस कदम आगे बढ़कर प्रहार करने लगे, फिर तो पाण्डव तथा कौरव योद्धा एक- दूसरेको मार डालनेकी इच्छासे युद्ध करने लगे
sañjaya uvāca | kṛpācāryo bhūriśravāḥ śalya aśvatthāmā viviṁśatiś citraseno vikarṇaḥ sindhurājo jayadratho bṛhadbalaś tathā avantīke rājakumārau mahādhanuṣdharau vindaś cānuvindaś ca—ete sarve duryodhanaṁ rakṣārthaṁ sarvataḥ paryavārayām āsuḥ || te viṁśatipadaṁ gatvā samprāhāraṁ pracakrire | pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāś ca parasparajighāṁsavaḥ yuddham āceruḥ ||
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ୍ୟ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିବିଂଶତି, ଚିତ୍ରସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସିନ୍ଧୁରାଜ ଜୟଦ୍ରଥ, ବୃହଦ୍ବଳ ଏବଂ ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର—ମହାଧନୁର୍ଧର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ—ଏ ସମସ୍ତେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ବିଶ ପଦ ଆଗକୁ ଯାଇ ଘୋର ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ତା’ପରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନିହତ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ॥
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a battlefield ethic of loyalty and protective duty: elite warriors close ranks around their leader, showing how kṣatriya-dharma can manifest as organized guardianship—yet it also exposes the moral peril of war, where protection and strategy quickly become mutual intent to kill.
A group of prominent Kaurava-aligned fighters encircle Duryodhana to defend him. They then advance a short distance and begin close combat; immediately the Pāṇḍava and Kaurava forces engage with lethal determination.