Shloka 5
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
Devanagari script
जैसे शरदऋतुमें बादल पर्वतके शिखरपर जलकी धाराएँ गिराते हैं, उसी प्रकार उन सब कौरव वीरोंने चारों ओरसे घटोत्कचपर बाणोंकी वर्षा प्रारम्भ कर दी ।।
Translation
ସେ ଗଭୀର ଭାବେ ବାଣବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଅଙ୍କୁଶାଘାତ ପାଇଥିବା ହାତୀ ପରି ବ୍ୟଥିତ ହେଲା; ତାପରେ ଗରୁଡ ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆକାଶକୁ ଉଛଳି ଉଠିଲା।
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गाढ-विद्धःdeeply pierced
गाढ-विद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootगाढ + विद्ध (√व्यध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यथितःpained, distressed
व्यथितः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यथित (√व्यथ्)
FormMasculine, Nominative, Singular
तोत्र-आर्दितःgoad-tormented
तोत्र-आर्दितः:
Karta
TypeAdjective
Rootतोत्र + आर्दित (√अर्द्)
FormMasculine, Nominative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
द्विपःelephant
द्विपः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विप
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्पपातleapt up, sprang
उत्पपात:
TypeVerb
Rootउत् + √पत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
आकाशम्into the sky
आकाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootआकाश
FormNeuter, Accusative, Singular
समन्तात्from all sides, all around
समन्तात्:
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात्
वैनतेयवत्like Vainateya (Garuḍa)
वैनतेयवत्:
TypeAdjective
Rootवैनतेय + वत्
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes