Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति उपालम्भः

Bhīṣma’s Reproof to Duryodhana

आजपचघान सुसंक्रुद्ध:/ कालान्तकयमोपम: । वज्रकी गड़गड़ाहटके समान भयंकर गर्जना करके काल, अन्तक और यमके समान क्रोधमें भरे हुए उस राक्षसने भीषणरूप बना प्रज्वलित त्रिशूल हाथमें ले भाँति-भाँतिके अस्त्र-शस्त्रोंसे सम्पन्न बड़े-बड़े राक्षसोंके साथ आकर आपकी सेनाका संहार आरम्भ किया || ६-७ ह || तमापततन्तं सम्प्रेक्ष्य संक्रुद्धें भीमदर्शनम्‌

sañjaya uvāca | ajapacaghānaḥ susaṃkruddhaḥ kālāntaka-yamopamaḥ | vajrakī-gaḍagaḍāhaṭa-samānāṃ bhayaṅkarāṃ garjanāṃ kṛtvā kāla-antaka-yama-sadṛśa-krodha-bharaḥ sa rākṣaso bhīṣaṇa-rūpaṃ kṛtvā prajvalita-triśūlaṃ haste gṛhītvā nānā-vidhaiḥ astra-śastraiḥ sampannaiḥ mahā-rākṣasaiḥ saha āgatya tava senāyāḥ saṃhāram ārabdhavān | tam āpatantaṃ samprekṣya saṃkruddhaṃ bhīma-darśanam |

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଆଜପଚଘାନ ନାମକ ସେ ରାକ୍ଷସ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ, କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଦିଶୁଥିଲା। ବଜ୍ରଗର୍ଜନା ସଦୃଶ ଭୀଷଣ ନାଦ କରି ସେ ଘୋର ରୂପ ଧାରଣ କଲା, ହାତରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ବିଶାଳ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଆଗେଇ ଆସି ତୁମ ସେନାର ସଂହାର ଆରମ୍ଭ କଲା। ତାକୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ ଭୀମଦର୍ଶନ ହୋଇ ଧାଉଥିବା ଦେଖି…

तम्him/that one
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
आपतन्तम्rushing/falling upon (approaching rapidly)
आपतन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootआपत् (धातु: पत्/आपत्)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
सम्प्रेक्ष्यhaving seen/observed
सम्प्रेक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम् + प्र + ईक्ष्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
संक्रुद्धम्enraged
संक्रुद्धम्:
TypeAdjective
Rootसम् + क्रुध्
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
भीमदर्शनम्terrible to behold
भीमदर्शनम्:
TypeAdjective
Rootभीम-दर्शन
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Ajapacaghāna (rakshasa)
K
Kāla
A
Antaka
Y
Yama
T
trident (triśūla)
W
weapons (astra-śastra)
K
Kaurava army (tava senā)