Shloka 29
अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्
Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement
Devanagari script
तस्थौ च तत्रैव महाधनुष्मान्- शरैस्तदस्त्रं प्रतिबाधमान: । अथाददे वारुणमन्यदस्त्रं शिखण्ड्यथोग्रं प्रतिघातमस्य,वह महाधनुर्धर वीर अपने बाणोंद्वारा शल्यके अस्त्रका निवारण करता हुआ वहीं डटा रहा। फिर शिखण्डीने शल्यके अस्त्रका प्रतिघात करनेवाले अन्य भयंकर वारुणास्त्रको हाथमें लिया
Transliteration
sañjaya uvāca |
tasthau ca tatraiva mahādhanuṣmān śarais tad astraṃ pratibādhamānaḥ |
athādade vāruṇam anyad astraṃ śikhaṇḍy athograṃ pratighātam asya ||
Translation
ମହାଧନୁର୍ଧର ସେ ବୀର ନିଜ ବାଣଦ୍ୱାରା ସେହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିବାଧ କରି ସେଠାରେଇ ଅଟୁଟ ରହିଲା। ତାପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସେହି ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଘାତ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ବାରୁଣାସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲା।
Word by Word
तस्थौstood, remained
तस्थौ:
Karta
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
महाधनुष्मान्the great bowman (one possessing a great bow)
महाधनुष्मान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाधनुष्मत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
तत्that
तत्:
Karma
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्त्रम्weapon, missile
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिबाधमानःwarding off, countering
प्रतिबाधमानः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिबाध् (धातु) / प्रतिबाधमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present active participle)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
आददेtook up, seized
आददे:
Karta
TypeVerb
Rootदा (धातु) उपसर्ग: आ-
FormPerfect (लिट्), 3, Singular, Parasmaipada
वारुणम्Varuṇa-related; the Varuṇa-weapon
वारुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्यत्another
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्त्रम्weapon, missile
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
शिखण्डीŚikhaṇḍī
शिखण्डी:
Karta
TypeNoun
Rootशिखण्डिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
उग्रम्fierce, terrible
उग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिघातम्counter-stroke, repulse
प्रतिघातम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिघात (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अस्यof him/this (of that one)
अस्य:
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / एतद्-समूह
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaŚ
ŚikhaṇḍīV
VāruṇāstraA
arrows (śara)A
astra (divine weapon)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes