Shloka 12

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

Devanagari script

सम्प्राप्य मध्यं सैन्यस्थ न भी: पाण्डवमाविशत्‌ । यथा देवासूुरे युद्धे महेन्द्रं प्राप्प दानवान्‌,कौरवसेनाके भीतर पहुँच जानेपर भी पाण्डुनन्दन भीमसेनको तनिक भी भय नहीं हुआ, जैसे देवासुर-संग्राममें दानवोंकी सेनामें घुसनेपर देवराज इन्द्रको भयका स्पर्श नहीं होता है

Transliteration

saṃprāpya madhyaṃ sainyastha na bhīḥ pāṇḍavam āviśat | yathā devāsure yuddhe mahendraṃ prāpya dānavān ||

Translation

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—କୌରବସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ରତିମାତ୍ର ଭୟ ଆବେଶ କଲା ନାହିଁ; ଯେପରି ଦେବାସୁର-ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡିଲେ ମଧ୍ୟ ମହେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ନାହିଁ।

Word by Word

• सम्प्राप्य: having reached
• सम्प्राप्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु: आप्)
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)

• मध्यम्: the middle
• मध्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सैन्यस्य: of the army
• सैन्यस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• भीः: fear
• भीः: Karta
• Type: Noun
• Root: भी (प्रातिपदिक)
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• पाण्डवम्: the Pandava (Bhima)
• पाण्डवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाण्डव (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आविशत्: entered / came upon
• Type: Verb
• Root: आ-विश् (धातु: विश्)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपद, 3rd, Singular

• यथा: just as
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• देवासुरे: in the (battle) of gods and asuras
• देवासुरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: देव + असुर (प्रातिपदिके)
• Form: Neuter, Locative, Singular

• युद्धे: in battle
• युद्धे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Locative, Singular

• महेन्द्रम्: Mahendra (Indra)
• महेन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• प्राप्य: having reached / having come upon
• प्राप्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु: आप्)
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)

• दानवान्: the demons (danavas)
• दानवान्: Karta
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīmasena
• Pāṇḍu
• Kaurava army
• Devas
• Asuras
• Dānavas
• Mahendra (Indra)