Shloka 71
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
Devanagari script
प्रद्युम्नादनिरुद्ध त्वं यं विदुर्विष्णुमव्ययम् । अनिरुद्धो$सृजन्मां वै ब्रह्माणं लोकधारिणम्,प्रद्यम्नसे आपने ही उन अनिरुद्धको प्रकट किया है जिन्हें ज्ञानाजन अविनाशी विष्णुरूपसे जानते हैं। उन विष्णुरूप अनिरुद्धने ही मुझ लोकधाता ब्रह्माकी सृष्टि की है
Translation
ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ— ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଠାରୁ ଆପଣ ହିଁ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀଜନ ଅବ୍ୟୟ ବିଷ୍ଣୁରୂପେ ଜାଣନ୍ତି। ଏବଂ ସେହି ବିଷ୍ଣୁରୂପ ଅନିରୁଦ୍ଧ ହିଁ ଲୋକଧାରୀ ମୋତେ—ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ—ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
Word by Word
प्रद्युम्नात्from Pradyumna
प्रद्युम्नात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रद्युम्न
FormMasculine, Ablative, Singular
अनिरुद्धO Aniruddha
अनिरुद्ध:
TypeNoun
Rootअनिरुद्ध
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
विदुःknow
विदुः:
TypeVerb
Rootविद्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
विष्णुम्Vishnu
विष्णुम्:
Karma
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Accusative, Singular
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
TypeAdjective
Rootअव्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
अनिरुद्धःAniruddha
अनिरुद्धः:
Karta
TypeNoun
Rootअनिरुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
असृजत्created
असृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
लोकधारिणम्world-supporting (sustainer of the worlds)
लोकधारिणम्:
TypeAdjective
Rootलोकधारिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes