Shloka 31
Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)
राजन्! तब आपके चौदह पुत्रोंने भीमसेनपर धावा किया। उनके नाम ये हैं--सेनापति, सुषेण, जलसंध, सुलोचन, उग्र, भीमरथ, भीम, वीरबाहु, अलोलुप, दुर्मुख, दुष्प्रधर्ष, विवित्सु, विकट और सम--ये सब क्रोधसे लाल आँखें करके बहुत-से बाणोंकी वर्षा करते हुए भीमसेनपर टूट पड़े और एक साथ होकर उन्हें अत्यन्त घायल करने लगे ।| २८-- ३० || पुत्रांस्तु तव सम्प्रेक्ष्य भीमसेनो महाबल: । सृक्किणी विलिहन् वीर: पशुमध्ये यथा वृकः,महाबली महाबाहु वीर भीमसेन आपके पुत्रोंको देखकर पशुओंके बीचमें खड़े हुए भेड़ियेके समान अपने मुहके दोनों कोनोंको चाटते हुए गरुड़के समान बड़े वेगसे उनके सामने गये। वहाँ पहुँचकर पाण्डुकुमारने क्षुरप्र नामक बाणसे सेनापतिका सिर काट लिया
rājan! tataḥ tava caturdaśa putrā bhīmasenam abhyadhāvan. teṣāṃ nāmāni—senāpatiḥ, suṣeṇaḥ, jalasaṃdhaḥ, sulocanaḥ, ugraḥ, bhīmarathaḥ, bhīmaḥ, vīrabāhuḥ, alolupaḥ, durmukhaḥ, duṣpradharṣaḥ, vivitsuḥ, vikaṭaḥ, samaḥ—ete sarve krodhāt tāmrekṣaṇā bahubhir bāṇavarṣaiḥ bhīmasenam abhyapatanta, ekībhūya ca tam atyarthaṃ vyathayām āsuḥ. putrāṃs tu tava samprekṣya bhīmaseno mahābalaḥ sṛkkīṇī vilihan vīraḥ paśumadhye yathā vṛkaḥ; mahābalī mahābāhur vīro bhīmasenaḥ garuḍa iva mahāvegāt teṣāṃ sammukham agacchat. tatra prāpya pāṇḍukumaras kṣurapra-nāmnā śareṇa senāpateḥ śiraś ciccheda.
ହେ ରାଜନ! ତାପରେ ତୁମର ଚୌଦହ ପୁତ୍ର—ସେନାପତି, ସୁଷେଣ, ଜଲସନ୍ଧ, ସୁଲୋଚନ, ଉଗ୍ର, ଭୀମରଥ, ଭୀମ, ବୀରବାହୁ, ଅଲୋଲୁପ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷ, ବିବିତ୍ସୁ, ବିକଟ ଓ ସମ—କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ କରି ବାଣବର୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ ଏକସାଥି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇ ପଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ, ପଶୁମଧ୍ୟରେ ଥିବା ନେଆଳ ପରି ଓଠର କୋଣ ଚାଟି, ଗରୁଡ଼ ସମ ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଗଲେ; ନିକଟେ ପହଞ୍ଚି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ସେନାପତିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଫେଲିଲେ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The episode highlights that anger-driven, coordinated violence can still be undone by a warrior’s disciplined focus and superior skill; ethically, it cautions against krodha (wrath) as a motive, even within the sphere of kṣatriya warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that fourteen of his sons charge Bhīmasena and wound him with arrow-showers; Bhīma advances fiercely, likened to a wolf and to Garuḍa in speed, and then beheads Senāpati with a razor-edged arrow.