भीमसेनं रणे राजन् समन्तात् पर्यवारयत् | नरेश्वर! कलिंगोंके कई सहस्न रथ और दस हजार हाथियों एवं निषादोंके साथ केतुमान् उस रणस्थलमें भीमसेनको सब ओरसे रोकने लगा
sañjaya uvāca |
bhīmasenaṁ raṇe rājan samantāt paryavārayat |
nareśvara kaliṅgānāṁ bahavaḥ sahasraśo rathā daśa-sāhasrāṇi ca hastinaḥ niṣādaiḥ saha ketumān raṇa-sthale bhīmasenaṁ sarvataḥ paryavārayat |
kṣurābhyāṁ cakra-rakṣī ca kaliṅgasya mahābalau |
satyadevaṁ ca satyaṁ ca prāhiṇod yama-sādanam ||
ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ନିଆଗଲା। ନରେଶ୍ୱର! କଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଅନେକ ସହସ୍ର ରଥ, ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ଓ ନିଷାଦମାନଙ୍କ ସହ କେତୁମାନ୍ ସେହି ରଣସ୍ଥଳରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ତାପରେ ଦୁଇଟି କ୍ଷୁରଧାର ବାଣରେ କଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ମହାବଳୀ ଚକ୍ରରକ୍ଷକ ସତ୍ୟଦେବ ଓ ସତ୍ୟଙ୍କୁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
संजय उवाच
The verse underscores the harsh dharma of battlefield duty: warriors face encirclement, counterattack, and death as immediate consequences of martial engagement; it also highlights how leadership and tactical formations (surrounding, chariot-guards) shape outcomes.
Sañjaya reports that Bhīma is surrounded by Ketumān’s Kaliṅga forces—chariots, elephants, and Niṣādas. In the ensuing clash, two prominent chariot wheel-guards, Satyadeva and Satya, are struck down and sent to Yama’s realm.