Shloka 23
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
Devanagari script
ततः शड्खाश्न भेर्यश्व॒ पणवा विविधा: परे । आनकाश्चाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलो5भवत्,तदनन्तर शंख, भेरी, नाना प्रकारके पणव और आनक आदि अन्य बाजे सहसा बज उठे और उन सबका सम्मिलित शब्द सब ओर गूँज उठा
Transliteration
tataḥ śaṅkhāś ca bheryaś ca paṇavā vividhāḥ pare | ānakāś cābhyahanyanta sa śabdas tumulo 'bhavat ||
Translation
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ନାନା ପ୍ରକାର ପଣବ ଓ ଆନକ ଆଦି ବାଦ୍ୟ ହଠାତ୍ ବାଜି ଉଠିଲା; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ମିଳିତ ଧ୍ୱନି ଭୟଙ୍କର ତୁମୁଳ ଗର୍ଜନ ହୋଇ ସବୁଦିଗରେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय
शङ्खाःconches
शङ्खाः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्ख
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भेर्यःkettledrums
भेर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootभेरी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पणवाःsmall drums
पणवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपणव
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विविधाःvarious, of many kinds
विविधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविविध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (पणवाः इत्यस्य विशेषणम्)
परेothers (also)
परे:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (अन्तर्भूत-नाम; 'अन्ये')
आनकाःlarge drums (ānaka)
आनकाः:
Karta
TypeNoun
Rootआनक
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
अभ्यहन्यन्तwere struck, were sounded
अभ्यहन्यन्त:
TypeVerb
Rootअभि-हन् (धातु: हन्)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
सःthat
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शब्दःsound, noise
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुमुलःtumultuous, loud
तुमुलः:
Karta
TypeAdjective
Rootतुमुल
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (शब्दः इत्यस्य विशेषणम्)
अभवत्became, arose
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
Speaker
(संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaŚ
śaṅkha (conch)B
bherī (kettledrum)P
paṇava (drum)Ā
ānaka (drum)P
pare (the opposing side)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes