Shloka 4
भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
संजय कहते हैं--भरतश्रेष्ठ! प्रथम दिनके युद्धमें जब पाण्डव-सेना पीछे हटा दी गयी
sañjaya uvāca | bharataśreṣṭha prathamadine yuddhe yadā pāṇḍavasenā parāṅmukhī kṛtā, tadā bhīṣmasya yuddhaviṣayaka utsāhaḥ prāvardhata, duryodhanaś ca harṣātirekeṇollalitaḥ | atha dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ sarvair bhrātṛbhiḥ sarvaiś ca rājabhiḥ sārdhaṃ tvaritaṃ bhagavantaṃ śrīkṛṣṇaṃ samupāgamat | sa śokasantaptaḥ bhīṣmasya parākramaṃ dṛṣṭvā svaparājayacintayā bhagavantaṃ śrīkṛṣṇaṃ pratyuvāca— | kṛṣṇa paśya maheṣvāsaṃ bhīṣmaṃ bhīmaparākramam | śarair dahantaṃ sainyaṃ me grīṣme kakṣam ivānalaḥ ||
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଥମ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ-ସେନା ପଛକୁ ହଟିଗଲାପରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସାହ ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲା ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷରେ ଉଲ୍ଲସିତ ହେଲା। ତେବେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିକ୍ରମ ଦେଖି ପରାଜୟର ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ— “କୃଷ୍ଣ, ସେଇ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖ; ତାଙ୍କର ଶରବୃଷ୍ଟି ମୋ ସେନାକୁ ଏମିତି ଦହୁଛି, ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଘାସ-ଝାଡ଼କୁ ଭସ୍ମ କରିଦିଏ।”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even the dharma-minded leader (Yudhishthira) experiences fear and grief when confronted with overwhelming force; the ethical response is not denial but seeking right counsel and steadiness through Krishna’s guidance—turning anxiety into disciplined action aligned with duty.
On the first day of the Kurukshetra war, the Pandava forces are pushed back by Bhishma’s devastating archery. Duryodhana rejoices, while Yudhishthira, distressed and worried about defeat, approaches Krishna and points to Bhishma’s onslaught, comparing it to a summer fire consuming dry grass.