Shloka 29
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
Devanagari script
अशोभिता दिश: सर्वा: पांसुवर्ष: समन्ततः । उत्पातमेघा रौद्राश्न रात्रौ वर्षन्ति शोणितम्,चारों ओर धूलकी वर्षा होनेसे सम्पूर्ण दिशाएँ शोभाहीन हो गयी हैं। उत्पातसूचक भयंकर मेघ रातमें रक्तकी वर्षा करते हैं
Transliteration
aśobhitā diśaḥ sarvāḥ pāṃsuvṛṣṭiḥ samantataḥ | utpātameghā raudrāś ca rātrau varṣanti śoṇitam ||
Translation
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧୂଳିବର୍ଷା ହେବାରୁ ସବୁ ଦିଶା ଶୋଭାହୀନ ହୋଇଯାଇଛି। ଉତ୍ପାତସୂଚକ ଭୟଙ୍କର ମେଘ ରାତିରେ ରକ୍ତବର୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
Word by Word
अशोभिताःbecame unadorned / lost beauty
अशोभिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशोभित (शोभ् + क्त, नञ्-पूर्वक)
FormFeminine, Nominative, Plural
दिशःdirections
दिशः:
Karta
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
पांसुवर्षैःby showers of dust
पांसुवर्षैः:
Karana
TypeNoun
Rootपांसुवर्ष (पांसु + वर्ष)
FormNeuter, Instrumental, Plural
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
उत्पातमेघाःportentous clouds
उत्पातमेघाः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्पातमेघ (उत्पात + मेघ)
FormMasculine, Nominative, Plural
रौद्राःterrible / fierce
रौद्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootरौद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
वर्षन्तिrain / pour down
वर्षन्ति:
TypeVerb
Rootवृष्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
शोणितम्blood
शोणितम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोणित
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaD
directions (diśaḥ)D
dust (pāṃsu)O
ominous clouds (utpātameghāḥ)B
blood (śoṇitam)N
night (rātri)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes