Shloka 29

Devanagari script

समादत्त शितान्‌ भल्लान्‌ पञ्च पाण्डवनन्दन: । तस्य चिच्छेद तां शक्ति पठचधा पडठ्चभि: शरै:

Transliteration

saṃjaya uvāca | samādatta śitān bhallān pañca pāṇḍavanandanaḥ | tasya ciccheda tāṃ śaktiṃ pañcadhā pañcabhiḥ śaraiḥ | atāḍayan raṇe bhīṣmaṃ sahitāḥ sarvasṛñjayāḥ |

Translation

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ପାଣ୍ଡବନନ୍ଦନ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କ୍ଷୁରଧାର ଭଲ୍ଲ ଧରିଲେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ପାଞ୍ଚ ଖଣ୍ଡ କରି ଛେଦିଦେଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ସୃଞ୍ଜୟ ଏକତ୍ର ହୋଇ ରଣଭୂମିରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ଆଘାତ କରିଲେ—ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ସଂଯୁକ୍ତ ଆକ୍ରମଣରେ ତାଙ୍କ ଅପରାଜେୟ ବଳକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି।

Word by Word

• समादत्त: having taken up
• समादत्त: Karta
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-दा (धातु) / समादत्त (कृदन्त-रूप)
• Form: क्त (past passive participle), पुं, प्रथमा, एकवचन

• शितान्: sharp
• शितान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शित (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• भल्लान्: barbed arrows (bhallas)
• भल्लान्: Karma
• Type: Noun
• Root: भल्ल (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• पञ्च: five
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या)
• Form: true

• पाण्डव-नन्दनः: the son of the Pandavas
• पाण्डव-नन्दनः: Karta
• Type: Noun
• Root: नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• तस्य: of him
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: पुं/नपुं, षष्ठी, एकवचन

• चिच्छेद: cut (he cut)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद, perfect), प्रथम, एकवचन

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• शक्तिम्: spear/weapon (shakti)
• शक्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, द्वितीया, एकवचन

• पञ्चधा: into five parts
• Type: Indeclinable
• Root: पञ्चधा (अव्यय)
• Form: true

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: Karana
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुं, तृतीया, बहुवचन

• शरैः: with arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• अताडयन्: they struck/beat
• Type: Verb
• Root: तड् (धातु)
• Form: लङ् (imperfect), प्रथम, बहुवचन

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, सप्तमी, एकवचन

• भीष्मम्: Bhishma
• भीष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• सहिताः: united/together
• सहिताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सहित (प्रातिपदिक; कृदन्त-रूप)
• Form: क्त (past passive participle), पुं, प्रथमा, बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

• सृञ्जयाः: the Srijayas
• सृञ्जयाः: Karta
• Type: Noun
• Root: सृञ्जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīṣma
• Pāṇḍavanandana (a Pāṇḍava prince)
• Sṛñjayas
• bhalla (arrow type)
• śakti (spear/javelin weapon)
• śara (arrow)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even the mightiest warrior can be checked when opponents act with discipline and coordination; the passage highlights strategic restraint and collective responsibility in war rather than reckless individual display.

What is happening in the narrative?

A Pāṇḍava prince seizes five sharp bhalla arrows and slices an incoming śakti (spear-weapon) into five pieces with five shafts; then the Sṛñjaya warriors, acting together, strike Bhīṣma from all sides in a concentrated assault.