Previous Verse
Next Verse

Shloka 166

अभिपेतुर्भुशं क्रुद्धाश्छादयन्तश्न॒ पाण्डवम्‌ | भीष्मके धनुषका काटा जाना कौरव महारथियोंको सहन नहीं हुआ। द्रोण

sañjaya uvāca | abhipeturbhuśaṃ kruddhāś chādayantaś ca pāṇḍavam |

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଝାପି ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣକୁ ଚାପି ଧରି ବାଣବର୍ଷାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଧନୁଷର ଟଙ୍କାର ସେମାନେ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦ୍ରୋଣ, କୃତବର୍ମା, ସିନ୍ଧୁରାଜ ଜୟଦ୍ରଥ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଲ, ଶଲ୍ୟ ଓ ଭଗଦତ୍ତ—ଏହି ସାତ ମହାରଥୀ ରୋଷରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ କିରୀଟଧାରୀ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧପୂର୍ବକ ଶରରେ ଢାକିଦେଲେ।

अभिपेतुःthey rushed/charged towards
अभिपेतुः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-√पत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (√क्रुध्)
FormMasculine, Nominative, Plural
छादयन्तःcovering, showering (with missiles)
छादयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootछादयत् (√छद्/छाद्, causative)
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Plural
अश्नैःwith thunderbolts / (poet.) with missiles
अश्नैः:
Karana
TypeNoun
Rootअशनि
FormFeminine, Instrumental, Plural
पाण्डवम्the Pandava (Arjuna)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍava (Arjuna)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) escalates conflict: when warriors act from wrath, violence intensifies and becomes collective and overwhelming. Ethically, it contrasts disciplined duty with passion-driven aggression, reminding the listener that inner states shape outer actions even in a dharma-framed war.

Sañjaya reports that opposing warriors, furious, charge at the Pāṇḍava—understood here as Arjuna—and begin to ‘cover’ him with a dense shower of arrows, indicating a coordinated, high-pressure assault on a key fighter.