Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

भीष्मस्य अप्रतिमपराक्रमः — शिखण्डिपुरस्कृतः प्रहारः

Bhīṣma’s unmatched momentum and the assault with Śikhaṇḍin in the lead

यथा हंसा महाराज तडागं प्राप्प भारत । महाराज! भरतनन्दन! जैसे हंस तालाबमें पहुँचकर उसके भीतर गोते लगाते हैं, उसी प्रकार वे बाण महामना दुःशासनके शरीरमें धँस गये ।। ४४ है ।। पीडितश्रैव पुत्रस्ते पाण्डवेन महात्मना,इस प्रकार महामना पाण्डुनन्दन अर्जुनके द्वारा पीड़ित होकर आपका पुत्र दुःशासन युद्धमें अर्जुनको छोड़कर तुरंत ही भीष्मके रथपर जा बैठा। उस समय अगाध समुद्रमें डूबते हुए दुःशासनके लिये भीष्मजी द्वीप हो गये

sañjaya uvāca | yathā haṃsā mahārāja taḍāgaṃ prāpya bhārata | majjanti salile yadvad evaṃ te bāṇā mahāmanā duḥśāsanasya śarīre nyapatanta | pīḍitaś caiva putras te pāṇḍavena mahātmanā | arjunaṃ vihāya sahasā bhīṣmasya ratham āruroha | tasmin kāle duḥśāsanāya nimagnāya agādhe sāgare bhīṣmo dvīpa ivābhavat ||

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ହେ ମହାରାଜ, ହେ ଭାରତବଂଶଜ! ଯେପରି ହଂସମାନେ ସରୋବରକୁ ପହଞ୍ଚି ତାହାର ଜଳରେ ଡୁବନ୍ତି, ସେପରି ସେଇ ବାଣମାନେ ମହାମନା ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ଦେହରେ ଗଭୀରଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସତ୍ୱର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଅଗାଧ ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବୁଥିବା ଦୁଃଶାସନ ପାଇଁ ଭୀଷ୍ମ ଦ୍ୱୀପ ସଦୃଶ ଆଶ୍ରୟ ହେଲେ।

यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
हंसाःswans
हंसाः:
Karta
TypeNoun
Rootहंस
FormMasculine, Nominative, Plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
तडागम्pond, lake
तडागम्:
Karma
TypeNoun
Rootतडाग
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राप्पreached, attained
प्राप्प:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Plural, Parasmaipada
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra (implied by address mahārāja)
B
Bharata (dynastic address)
A
Arjuna
D
Duhshasana
B
Bhishma
A
arrows
L
lake/pond (taḍāga)
O
ocean (sāgara)
C
chariot (ratha)