Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Brahma-vidyā: Satya–Tapas and the Enumeration of Tattvas

Arjuna–Vāsudeva framed dialogue

ज्योतिराकाशमादित्यो वायुरिन्द्र: प्रजापति: । नोपैति यावदध्यात्मं तावदेतान्‌ न पश्यति

jyotir ākāśam ādityo vāyur indraḥ prajāpatiḥ | nopaiti yāvad adhyātmaṁ tāvad etān na paśyati ||

ବାୟୁ କହିଲେ—ଜ୍ୟୋତି, ଆକାଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଜାପତି—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ତରାତ୍ମା-ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏନି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିପାରେନି। ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

jyotiḥlight, radiance
jyotiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootjyotis
FormNeuter, Nominative, Singular
ākāśamspace, sky
ākāśam:
Karta
TypeNoun
Rootākāśa
FormNeuter, Nominative, Singular
ādityaḥthe Sun (Āditya)
ādityaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootāditya
FormMasculine, Nominative, Singular
vāyuḥwind, Vāyu
vāyuḥ:
Karta
TypeNoun
Rootvāyu
FormMasculine, Nominative, Singular
indraḥIndra
indraḥ:
Karta
TypeNoun
Rootindra
FormMasculine, Nominative, Singular
prajāpatiḥPrajāpati (lord of creatures)
prajāpatiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootprajāpati
FormMasculine, Nominative, Singular
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
upaitiapproaches, attains
upaiti:
TypeVerb
Rootupa-√i (to go/approach)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
yāvatas long as, until
yāvat:
TypeIndeclinable
Rootyāvat
adhyātmamthe inner Self; spiritual knowledge
adhyātmam:
Karma
TypeNoun
Rootadhyātma
FormNeuter, Accusative, Singular
tāvatso long, until then
tāvat:
TypeIndeclinable
Roottāvat
etānthese (ones)
etān:
Karma
TypePronoun
Rootetad
FormMasculine, Accusative, Plural
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
paśyatisees, perceives
paśyati:
TypeVerb
Root√dṛś (paśy-)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

वायुदेव उवाच

V
Vāyu
J
Jyoti (Light)
Ā
Ākāśa (Space/Ether)
Ā
Āditya (Sun)
I
Indra
P
Prajāpati