Shloka 7
Yudhiṣṭhira’s Grief, Kṛṣṇa’s Consolation, and Vyāsa’s Admonition (युधिष्ठिरशोक-निवारणोपदेशः)
Devanagari script
युक्त हि यशसाक्षात्रं स्वर्ग प्राप्तुमसंशयम् | न हि वच्रिद्धि शूराणां निहतो5त्र पराड्मुख:
Translation
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରୋଚିତ ସୁଯଶରେ ଯୁକ୍ତ ସମଗ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ-ସମୁଦାୟ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର ଅଧିକାରୀ; କାରଣ ଏହି ଶୂରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ପିଠ ଦେଖାଇ ଏଠାରେ ନିହତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।
Word by Word
युक्तःendowed/connected
युक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज् धातु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यशसाwith glory/fame
यशसा:
Karana
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
क्षात्रम्the warrior class/kshatriya host
क्षात्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षात्र
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राप्तुम्to attain
प्राप्तुम्:
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) / प्राप्त (क्त) → तुमुन्
FormInfinitive (tumun)
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
TypeIndeclinable
Rootअसंशय
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वृद्धिःincrease/prosperity (i.e., merit/advantage)
वृद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootवृद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
शूराणाम्of the heroes
शूराणाम्:
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Genitive, Plural
निहतःslain
निहतः:
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु) / निहत (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
अत्रhere/in this (battle)
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
पराङ्मुखःone who has turned his face away (i.e., fleeing/turned back)
पराङ्मुखः:
TypeAdjective
Rootपराङ्मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes