Shloka 43
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
अक्षुद्रसचिवश्चायं कुन्तीपुत्रो महामना: । 'ये कुन्तीकुमार सदा कुबेरके समान दीर्घदर्शी, कोमल स्वभाववाले और जितेन्द्रिय हैं। इनके मन्त्री भी उच्च विचारके हैं। इनका हृदय बड़ा ही विशाल है ।।
akṣudrasacivaś cāyaṃ kuntīputro mahāmanāḥ | ye kuntīkumarāḥ sadā kubera-samaḥ dīrghadarśī komala-svabhāvavān jitendriyaḥ | eṣāṃ mantriṇo 'pi ucca-vicārāḥ | asya hṛdayaṃ bṛhad eva || apy amitre dayāvān śuciḥ bharatarṣabhaḥ |
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ଏହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା; ତାଙ୍କର ସଚିବମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ରବୁଦ୍ଧି ନୁହନ୍ତି। କୁବେର ସମ ନିତ୍ୟସମୃଦ୍ଧିରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେ ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ, ମୃଦୁସ୍ୱଭାବୀ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ। ତାଙ୍କର ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ସତ୍ୟରେ ବିଶାଳ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶତ୍ରୁ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେ ଦୟାଳୁ ଓ ଶୁଚି।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Noble rule is marked by self-mastery, far-sighted judgment, and an expansive heart; true purity includes compassion even toward opponents, and good governance depends on high-minded counsel.
Vaiśampāyana describes the character of Kuntī’s son (implicitly Yudhiṣṭhira), praising his prudent, gentle, self-controlled nature and the quality of his ministers, emphasizing his compassion even toward enemies.