Shloka 37
धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement
Devanagari script
चारैरविंदित्वा शत्रूंश्व ये राज्ञामन्तरैषिण:
Transliteration
cārair avinditvā śatrūṃś ca ye rājñām antaraiṣiṇaḥ
Translation
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ଯେମାନେ ଚର ଓ ଗୁପ୍ତଦୂତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାଜମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ଗୁପ୍ତ ଛିଦ୍ର ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜନ୍ତି—ସେମାନେ ଭିତରୁ ଅବସର ଖୋଜି, ଫାଟ ତଦନ୍ତ କରି, ଦୁର୍ବଳତା ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତି।
Word by Word
चारैःby spies
चारैः:
Karana
TypeNoun
Rootचार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
अविन्दित्वाhaving found / having ascertained
अविन्दित्वा:
TypeVerb
Rootविद् (लभे/ज्ञाने) + अव- (उपसर्ग)
Formक्त्वा (अव्ययभावे), Parasmaipada/Atmanepada-neutral (absolutive), Non-finite (absolutive)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
अन्तरैषिणःseeking an opportunity/weak point (lit. seeking the 'inside')
अन्तरैषिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्तरैषिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
spies (cāra)K
kings (rājānaḥ)E
enemies (śatru)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes