Shloka 7

ददर्श तत्र वेदी श्व॒ संप्रजबलितपावका: । कृताभिषेकैर्मुनिभि्ठताग्निभिरुपस्थिता:,उन्होंने देखा, वहाँ आश्रमोंमें यज्ञकी वेदियाँ बनी हैं, जिनपर अग्निदेव प्रज्वलित हो रहे हैं। मुनिलोग स्नान करके उन वेदियोंके पास बैठे हैं और अग्निमें आहुति दे रहे हैं। वनके फूलों और घृतकी आहुतिसे उठे हुए धूमोंसे भी उन वेदियोंकी शोभा हो रही है। वहाँ निरन्तर वेदध्वनि होनेके कारण मानो वे वेदियाँ वेदमय शरीरसे संयुक्त जान पड़ती थीं। मुनियोंके समुदाय सदा उनसे सम्पर्क बनाये रखते थे

Vaiśampāyana uvāca: dadarśa tatra vedīḥ śubhrāḥ saṃprajvalita-pāvakāḥ | kṛtābhiṣekair munibhiḥ hutāgnibhir upasthitāḥ | vana-puṣpa-ghṛtāhuti-dhūmair api ca tāḥ śobhante | nityaṃ veda-dhvani-yuktāḥ vedamaya-śarīravat pratibhānti | munigaṇaiḥ satataṃ saṃsparśaṃ kurvadbhiḥ ||

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ସେଠାରେ ସେମାନେ ଯଜ୍ଞବେଦୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୁସଜ୍ଜିତ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ଯାହାର ଉପରେ ପାବକ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଥିଲା। ସ୍ନାନ ଓ ଅଭିଷେକ ସମାପ୍ତ କରି ମୁନିଗଣ ସେଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସମୀପରେ ବସି ଉପାସନା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଆହୁତି ଦେଉଥିଲେ। ବନଫୁଲ ଓ ଘୃତାହୁତିରୁ ଉଠୁଥିବା ଧୂମ୍ରବଳୟ ଦ୍ୱାରା ବେଦୀମାନଙ୍କର ଶୋଭା ଆହୁରି ବଢ଼ୁଥିଲା। ନିରନ୍ତର ବେଦପାଠର ଧ୍ୱନି ଥିବାରୁ ସେ ବେଦୀମାନେ ଯେନେ ବେଦମୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଲାଗୁଥିଲା; ମୁନିସମୂହ ସଦା ସେମାନଙ୍କ ସେବାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ।

ददर्शsaw
ददर्श:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
Formलिट् (परोक्षभूत), 3, singular, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वेदीःaltars
वेदीः:
Karma
TypeNoun
Rootवेदी
Formfeminine, accusative, plural
सम्प्रज्वलितfully kindled
सम्प्रज्वलित:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-√ज्वल्
Formmasculine, nominative, plural, क्त (past passive participle)
पावकाःfires (Agni-flames)
पावकाः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक
Formmasculine, nominative, plural
कृताभिषेकैःby those who had performed ablution/rite (having bathed)
कृताभिषेकैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकृत-अभिषेक
Formmasculine, instrumental, plural
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमुनि
Formmasculine, instrumental, plural
उपस्थिताḥpresent/attending (seated nearby)
उपस्थिताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootउप-√स्था
Formmasculine, nominative, plural, क्त (past passive participle)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
munis (sages/ascetics)
V
vedīs (sacrificial altars)
A
Agni (sacred fire)
Ā
āhutis (oblations)
G
ghṛta (ghee)
V
vana-puṣpa (forest flowers)
V
veda-dhvani (Vedic recitation)

Educational Q&A

The verse highlights dharma as sustained practice: purity (ritual bathing), disciplined maintenance of sacred fire, and continuous Vedic recitation. Ethical life is shown not as mere belief but as steady, communal observance that sanctifies the environment and the mind.

The narrator describes a hermitage scene where sages sit by consecrated altars with blazing fires, offering oblations of ghee and forest flowers. The constant sound of Vedic chanting makes the altars appear ‘embodied’ with Vedic presence, emphasizing an atmosphere of uninterrupted ritual life.