Shloka 2
Kuntī’s Retrospective Uddharṣaṇa and Renunciatory Resolve (कुन्त्युद्धर्षण-प्रत्याख्यानम्)
Devanagari script
स च योधजन: सर्वो ये च राष्ट्रनिवासिन: । स्त्रियश्व कुरुमुख्यानां पद्धिरेवान्वयुस्तदा,साथ आये हुए समस्त सैनिक, राज्यके निवासी मनुष्य तथा कुरुवंशके प्रधान पुरुषोंकी स्त्रियाँ भी पैदल ही आश्रमतक गयीं
Transliteration
sa ca yodhajanaḥ sarvo ye ca rāṣṭranivāsinaḥ | striyaś ca kurumukhyānāṁ paddhir evānvayus tadā ||
Translation
ସେତେବେଳେ ସହ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ସେନା, ରାଜ୍ୟର ନିବାସୀମାନେ ଏବଂ କୁରୁମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପଦେ ପଦେ ଅନୁସରଣ କରି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
योधजनःthe body of warriors/soldiers
योधजनः:
Karta
TypeNoun
Rootयोधजन
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वःall (entire)
सर्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
राष्ट्रनिवासिनःinhabitants of the kingdom
राष्ट्रनिवासिनः:
Karta
TypeNoun
Rootराष्ट्रनिवासिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कुरुमुख्यानाम्of the chief Kurus
कुरुमुख्यानाम्:
TypeNoun
Rootकुरुमुख्य
FormMasculine, Genitive, Plural
पद्धिरेवon foot indeed
पद्धिरेव:
TypeIndeclinable
Rootपद्धि + एव
अन्वयुःfollowed
अन्वयुः:
TypeVerb
Rootअनु-या
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaK
Kuru lineage (Kurus)S
soldiers (yodhajana)K
kingdom inhabitants (rāṣṭranivāsinaḥ)W
women of the Kuru chiefs (striyaḥ kurumukhyānām)H
hermitage (āśrama, implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes