Shloka 20
धृतराष्ट्र-सत्कारः तथा श्राद्ध-दाने नियमनम् | Honoring Dhṛtarāṣṭra and Regulating Śrāddha-Gifts
तेन तस्याभवत् प्रीतो वृत्तेन स नराधिप:,विपरीतकश्न मे शत्रुर्नियम्यश्न भवेन्नर: । राजा युधिष्ठिर बड़े दयालु थे। वे सदा प्रसन्न रहकर अपने भाइयों और मन्त्रियोंसे कहा करते थे कि “ये राजा धृतराष्ट्र मेरे और आपलोगोंके माननीय हैं। जो इनकी आज्ञाके अधीन रहता है, वही मेरा सुहृद् है। विपरीत आचरण करनेवाला मेरा शत्रु है। वह मेरे दण्डका भागी होगा
tena tasyābhavat prīto vṛttena sa narādhipaḥ | viparītaś ca me śatrur niyamyaś ca bhaven naraḥ ||
ଏହି ଆଚରଣରେ ସେ ନରାଧିପ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଏବଂ ସୌମ୍ୟସ୍ୱଭାବୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସଦା ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ରହି ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ— “ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ। ଯେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଧୀନ ରହେ ସେ ମୋର ସୁହୃଦ; ଯେ ବିପରୀତ ଚାଲେ ସେ ମୋର ଶତ୍ରୁ— ସେ ମୋ ଦଣ୍ଡର ଭାଗୀ ହେବ।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler should uphold dharma through respectful governance: honoring elders and legitimate authority, rewarding loyal obedience, and restraining those who act in defiance of rightful command.
Vaiśampāyana describes how Yudhiṣṭhira’s steady, respectful conduct pleased the king, and how Yudhiṣṭhira instructed his brothers and ministers to treat Dhṛtarāṣṭra as venerable—counting obedience to him as friendship and opposition as enmity deserving discipline.