Adhyaya 82
Gavāṃ Māhātmya — Go-dāna, Yajña-ādhāra, and Goloka (Brahmā–Indra–Surabhi Itihāsa)
Upa-parva: Gavāṃ Māhātmya (Cow-Veneration and Go-dāna Instruction) — Anuśāsana-parva thematic unit
Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira that those who gift cows and those who subsist on sacrificial remnants are perpetually connected to satras and yajñas (1). He states that yajña cannot proceed without dairy—curd and ghee—thereby identifying cows as the functional root of ritual performance (2). Among all gifts, cow-gifting is praised as especially purifying; cows are declared foremost and intrinsically sanctifying (3). Service to cows is recommended for nourishment and peace; their milk, curd, and ghee are described as liberative from sin (4). Cows are characterized as supreme radiance and the highest purifier in both this world and the next (5). Bhīṣma then cites an ancient narrative: after the defeat of the daityas, beings assemble around Pitāmaha (Brahmā), with celestial music and offerings; Indra asks why cows have a realm above the gods and what austerity they performed (6–13). Brahmā replies that Indra has habitually disregarded cows and explains their greatness: cows are limbs of yajña and yajña itself; without them yajña cannot function (14–16). They sustain beings through milk and sacrificial substances, support agriculture via their offspring, generate grains and seeds, and thus enable offerings to gods and ancestors (17–20). Hence cows dwell above the gods; they are boon-bestowing and auspicious (21–22). Brahmā recounts Surabhi’s tapas in the devayuga—undertaken in alignment with Aditi’s austerity—standing on one foot for vast periods; pleased, Brahmā grants immortality and establishes the famed Goloka above the three worlds, describing its deathlessness and abundance, and noting access through vows, tīrtha-service, tapas, and meritorious action (23–40). Brahmā concludes by warning against contempt toward cows (41). Bhīṣma closes: Indra thereafter honors cows; hearing and recounting this purifying discourse benefits ritual contexts (yajñas, pitṛ-kārya), and devotion to cows is said to yield desired aims—offspring, marriage, wealth, dharma, learning, and happiness—framed as a phalaśruti (42–47).
Chapter Arc: The discourse opens by proclaiming the cow as the foremost of all dakṣiṇās (sacred gifts), seeking freedom from sin and the highest auspicious merit through her donation. → A graded map of merit unfolds: different colors and qualities of cows—each adorned, clothed, and given with a calf—lead the donor to distinct exalted realms; even the bull, fit for bearing burdens and ornamented with gems, becomes a vehicle to Prajāpati’s world. The listener is drawn deeper into the precise ritual economy of giving. → The chapter reaches its summit in the lavishly sensuous vision of heaven: the donor is awakened by the music of vīṇā and vallakī, by the jingling of anklets, and by the laughter of doe-eyed maidens—an image that makes the promised fruit feel immediate and irresistible. → The teaching seals the doctrine with a vast measure of reward: as many hairs as are on the cow, so many years the giver is honored; even after falling from heaven, the donor is reborn into a wealthy house—thus the merit persists across worlds.
Shlokas
Verse 1
अ-क्रा् एकोनाशीतितमो< ध्याय: गौओंको तपस्याद्वारा अभीष्ट वरकी प्राप्ति तथा उनके दानकी महिमा
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଆମେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ତପ କରିଛୁ; ତେଣୁ ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଏହି ଗାଈମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି/ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା।
Verse 2
लोकेडस्मिन् दक्षिणानां च सर्वासां वयमुत्तमा: । भवेम न च लिप्येम दोषेणेति परंतप
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ ପରନ୍ତପ! ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବୁ; କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହେବୁ ନାହିଁ—ଏହା ମୋର ବଚନ।
Verse 3
अस्मत्पुरीषस्नानेन जन: पूर्येत सर्वदा । शकृता च पतवित्रार्थ कुर्वीरन् देवमानुषा:
ଆମ ଗୋବରରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲୋକେ ସଦା ପବିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ; ଏବଂ ପବିତ୍ରତାର ନିମିତ୍ତେ ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଗୋବର ଦ୍ୱାରା କର୍ମ-ବିଧି କରୁନ୍ତୁ।
Verse 4
तथा सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च । प्रदातारश्च॒ लोकान् नो गच्छेयुरिति मानद
ଏହିପରି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ଭୂତମାନେ ଦାତା ହେଉନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆମକୁ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ (ପୁଣ୍ୟଲୋକକୁ) ପ୍ରାପ୍ତ କରୁନ୍ତୁ—ହେ ମାନଦ! ଏହି ଅଭିପ୍ରାୟ।
Verse 5
वसिष्ठजी कहते हैं--मानद परंतप! प्राचीन कालमें जब गौओंकी सृष्टि हुई थी
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ ମାନଦ, ହେ ପରନ୍ତପ! ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯେତେବେଳେ ଗାଈମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସେଇ ଗାଈମାନେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏହିଥିଲା—‘ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଉ। ଏହି ଜଗତରେ ଦକ୍ଷିଣାରୂପେ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହେଉ। କୌଣସି ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ନ ହେଉ। ଆମ ଗୋବରରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲୋକେ ସଦା ପବିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ। ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଆମ ଗୋବର ବ୍ୟବହାର କରୁନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀ ତାହାଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ; ଏବଂ ଯେ ଗାଈ ଦାନ କରେ ସେ ଆମ ଲୋକ—ଗୋଲୋକ—କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ।’ ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ବର ଦେଲେ—‘ଏମିତି ହେଉ। ତୁମ ହୃଦୟର ସଂକଳ୍ପ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ତୁମେ ସମଗ୍ର ଜଗତର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଚାଲ।’
Verse 6
उत्तस्थु: सिद्धकामास्ता भूतभव्यस्य मातर: । प्रातर्नमस्यास्ता गावस्तत:ः पुष्टिमवाप्लुयात्
କାମନା ସିଦ୍ଧ ହେବା ପରେ ସେଇ ଗାଈମାନେ ତପସ୍ୟାରୁ ଉଠିଲେ। ସେମାନେ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ—ତିନି କାଳର ଜନନୀ। ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଉଠି ଗାଈମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ପୁଷ୍ଟି, କଲ୍ୟାଣ ଓ ବଳ ପାଏ।
Verse 7
तपसोअ<न्ते महाराज गावो लोकपरायणा: । तस्माद् गावो महाभागा: पवित्र परमुच्यते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ମହାରାଜ, ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ ଗାଈମାନେ ସମଗ୍ର ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଧାରଣକର୍ତ୍ତା ହେଲେ। ତେଣୁ ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଗାଈମାନେ ପରମ ପବିତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Verse 8
तथैव सर्वभूतानां समतिष्ठन्त मूर्थनि । समानवत्सां कपिलां थेनुं दत्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां ब्रह्मलोके महीयते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଏହିପରି କେତେକ ଅଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଅର୍ଥାତ୍ ସେମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବନ୍ଦନୀୟ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପୟସ୍ୱିନୀ, ସୁଲକ୍ଷଣା କପିଳା ଧେନୁକୁ ସମାନବର୍ଣ୍ଣ ବଛଡ଼ା ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଢାକି ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 9
लोहितां तुल्यवत्सां तु थेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां सूर्यलोके महीयते
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପୟସ୍ୱିନୀ, ସୁଲକ୍ଷଣା ଲୋହିତବର୍ଣ୍ଣ ଧେନୁକୁ ସମାନବର୍ଣ୍ଣ ବଛଡ଼ା ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଢାକି ଦାନ କରେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 10
समानवत्सां शबलां थेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां सोमलोके महीयते
ଯେ ପୁରୁଷ ପୟସ୍ୱିନୀ, ସୁଲକ୍ଷଣା ଶବଳ (ଚିତକବର୍ଣ୍ଣ) ଧେନୁକୁ ସମାନ ପ୍ରକାରର ବଛଡ଼ା ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଢାକି ଦାନ କରେ, ସେ ସୋମଲୋକ (ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ)ରେ ପୂଜିତ ହୁଏ।
Verse 11
समानवत्सां श्वेतां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतामिन्द्रलोके महीयते
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପୟସ୍ୱିନୀ, ସୁଲକ୍ଷଣା ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ ଧେନୁକୁ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ ବଛଡ଼ା ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଢାକି ଦାନ କରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
Verse 12
समानवत्सां कृष्णां तु धेनुं दत््वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतामग्निलोके महीयते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ— ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ସୁଲକ୍ଷଣା କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ଗାଈକୁ, ସେହି ବର୍ଣ୍ଣର ବଛଡ଼ା ସହିତ, ବସ୍ତ୍ର ଓଢ଼ାଇ ଦାନ କରେ, ସେ ଅଗ୍ନିଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଏ।
Verse 13
समानवत्सां धूम्रां तु थेनुं दत््वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां याम्यलोके महीयते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ— ଯେ ପୁରୁଷ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ସୁଲକ୍ଷଣା ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଗାଈକୁ, ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ବଛଡ଼ା ସହିତ, ବସ୍ତ୍ର ଓଢ଼ାଇ ଦାନ କରେ, ସେ ଯମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 14
अपां फेनसवर्णा तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् | प्रदाय वस्त्रसंवीतां वारुणं लोकमाप्लनुते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ— ଜଳର ଫେନ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର ଗାଈକୁ, ବଛଡ଼ା ସହିତ, କାଂସ୍ୟର ଦୁଧ ଦୋହନ ପାତ୍ର ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଓଢ଼ାଇ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବରୁଣଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 15
वातरेणुसवर्णा तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् | प्रदाय वस्त्रसंवीतां वायुलोके महीयते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ— ପବନେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଧୂଳି ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର ଗାଈକୁ, ବଛଡ଼ା ସହିତ, କାଂସ୍ୟର ଦୁଧ ଦୋହନ ପାତ୍ର ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଓଢ଼ାଇ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବାୟୁଲୋକରେ ପୂଜିତ ହୁଏ।
Verse 16
हिरण्यवर्णा पिंगाक्षीं सवत्सां कांस्यदोहनाम् | प्रदाय वस्त्रसंवीतां कौबेरं लोकमश्लुते
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ— ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ନେତ୍ରବତୀ ଗାଈକୁ, ବଛଡ଼ା ସହିତ, କାଂସ୍ୟର ଦୁଧ ଦୋହନ ପାତ୍ର ସହ, ବସ୍ତ୍ର ଓଢ଼ାଇ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୁବେରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 17
पलालधूम्रवर्णा तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् | प्रदाय वस्त्रसंवीतां पितृलोके महीयते
ଯେ ଲୋକ ପାଳାଳ ଧୂଆଁ ପରି ବର୍ଣ୍ଣର, ବଛଡ଼ା ସହିତ ଗାଈକୁ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ କରି, କାଂସ୍ୟର ଦୁଗ୍ଧଦୋହନ ପାତ୍ର ସହ ଦାନ କରେ, ସେ ପିତୃଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 18
सवत्सां पीवरीं दत्त्वा दृतिकण्ठामलंकृताम् | वैश्वदेवमसम्बाध॑ स्थान श्रेष्ठ प्रपद्यते
ଯେ ଲୋକ ପୁଷ୍ଟ, ବଛଡ଼ା ସହିତ ଗାଈକୁ କଣ୍ଠାବରଣ/କଣ୍ଠବନ୍ଧ ଦେଇ ଅଲଙ୍କୃତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ନିର୍ବାଧରେ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 19
समानवत्सां गौरीं तु थेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां वसूनां लोकमाप्नुयात्
ଯେ ଲୋକ ଗୌରବର୍ଣ୍ଣର, ଦୁଧଦାୟିନୀ, ଶୁଭଲକ୍ଷଣା ଗାଈକୁ ସମାନ ବର୍ଣ୍ଣର ବଛଡ଼ା ସହିତ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ କରି, ସୁବ୍ରତ ହୋଇ ଦାନ କରେ, ସେ ବସୁମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 20
पाण्डुकम्बलवर्णाभां सवत्सां कांस्यदोहनाम् । प्रदाय वस्त्रसंवीतां साध्यानां लोकमाप्नुते
ଯେ ଲୋକ ପାଣ୍ଡୁ କମ୍ବଳ ପରି ବର୍ଣ୍ଣର, ବଛଡ଼ା ସହିତ ଗାଈକୁ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ କରି, କାଂସ୍ୟର ଦୁଗ୍ଧଦୋହନ ପାତ୍ର ସହ ଦାନ କରେ, ସେ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 21
वैराटपृष्ठमुक्षाणं सर्वरत्नैरलंकृतम् । प्रददन्मरुतां लोकान् स राजन् प्रतिपद्यते,राजन! जो विशालपृष्ठभागवाले बैलको सब प्रकारके रत्नोंसे अलंकृत करके उसका दान करता है, वह मरुद्गणोंके लोकोंमें जाता है
ହେ ରାଜନ୍! ଯେ ଲୋକ ବିଶାଳ ଓ ଉନ୍ନତ ପୃଷ୍ଠଭାଗବିଶିଷ୍ଟ ବଳଦକୁ ସର୍ବପ୍ରକାର ରତ୍ନଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ କରି ଦାନ କରେ, ସେ ମରୁତଗଣଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 22
वयोपपन्नं लीलांगं सर्वरत्नसमन्वितम् । गन्धर्वाप्सरसां लोकान् दत्त्वा प्राप्नोति मानव:
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଯୌବନସମ୍ପନ୍ନ, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ବଳଦକୁ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ କରି ଦାନ କରେ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 23
दृतिकण्ठमनड्वाहं सर्वरत्नैरलंकृतम् । दत्त्वा प्रजापतेलोकान् विशोक: प्रतिपद्यते
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଲଟକୁଥିବା ଗଳକମ୍ବଳବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଗାଡ଼ିର ଭାର ବହିବାରେ ସମର୍ଥ ବଳବାନ ବଳଦକୁ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଅଲଙ୍କୃତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଶୋକରହିତ ହୋଇ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Verse 24
गोप्रदानरतो याति भित्त्वा जलदसंचयान् | विमानेनार्कवर्णेन दिवि राजन् विराजते
ହେ ରାଜନ୍! ଗୋଦାନରେ ଅନୁରାଗପୂର୍ବକ ନିରତ ଥିବା ପୁରୁଷ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ବିମାନରେ ଆସୀନ ହୋଇ ମେଘସଞ୍ଚୟକୁ ଭେଦି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ବିରାଜେ।
Verse 25
तं॑ चारुवेषा: सुश्रोण्य:ः सहस्न॑ सुरयोषित: । रमयन्ति नरश्रेष्ठ गोप्रदानरतं नरम्,उस गोदानपरायण श्रेष्ठ मनुष्यको मनोहर वेष और सुन्दर नितम्बवाली सहस्ोरों देवांगनाएँ (अपनी सेवासे) रमण कराती हैं
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଗୋଦାନରେ ନିରତ ଥିବା ସେହି ପୁରୁଷକୁ ମନୋହର ବେଶଭୂଷା ଓ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ବବିଶିଷ୍ଟ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ସେବାଦ୍ୱାରା ରମଣ କରାନ୍ତି।
Verse 26
वीणानां वल्लकीनां च नूपुराणां च सिज्जितै: । हासैश्न हरिणाक्षीणां सुप्त: स प्रतिबोध्यते
ସେ ଶୁଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୀଣା ଓ ବଲ୍ଲକୀର ମଧୁର ନାଦ, ହରିଣାକ୍ଷୀ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ନୂପୁରର ମନୋହର ଝଙ୍କାର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାସ-ପରିହାସର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଜାଗିଉଠେ।
Verse 27
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा- स्तावन्ति वर्षाणि महीयते सः । स्वर्गच्युतश्नापि ततो नूलोके प्रसूयते वै विपुले गृहे स:
ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଗାଈର ଶରୀରରେ ଯେତେ ରୋମ ଅଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ଦାତା ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ପରେ ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ହୋଇ, ଏହି ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଗୃହରେ ଜନ୍ମ ନେଏ।
Verse 79
इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि गोप्रदानिके एकोनाशीतितमो<ध्याय:
ଏହିପରି ଶ୍ରୀମହାଭାରତର ଅନୁଶାସନପର୍ବର ଦାନଧର୍ମପର୍ବରେ ଗୋପ୍ରଦାନ-ବିଷୟକ ଏକୋଣାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Frequently Asked Questions
The chapter prescribes reverence and benefaction toward cows—especially through go-dāna and service—arguing that cows are materially and ritually indispensable to yajña and socially sustaining to agrarian life.
Cows are presented as both a limb of yajña and as effectively constitutive of yajña because key offerings (milk products such as dadhi and ghṛta) are prerequisites for ritual continuity and for havya/kavya transactions.
Yes. The discourse states that recitation/teaching to brāhmaṇas in sacrificial and ancestral contexts yields durable merit; devotion to cows is further linked to attainment of desired aims such as progeny, spouse, wealth, dharma, learning, and happiness.