Shloka 49
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
गोभिश्व समनुज्ञात: सर्वत्र च महीयते । यस्त्वेतेनैव कल्पेन गां वनेष्वनुगच्छति
gobhiś ca samanujñātaḥ sarvatra ca mahīyate | yas tv etenaiva kalpena gāṃ vaneṣv anugacchati |
ଗୋମାତାଙ୍କର ଅନୁମୋଦନ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇ ସେ ସର୍ବତ୍ର ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବନେ ବସି ଗୋମାତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ନିଃସ୍ପୃହ, ସଂୟମୀ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ ତୃଣ-ପତ୍ର ଏବଂ ଗୋମୟ ଭୋଜନ କରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରେ—ତାହାର ମନରେ ଯେତେବେଳେ କାମନା ରହେନାହିଁ, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ମୋ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସେ; ନଚେତ୍ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେଇ ସେଇ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
पितामह उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that disciplined, desireless, and pure conduct centered on reverence and service to cows—paired with self-restraint and austerity—leads to honor in this world and auspicious posthumous destinations, culminating in residence in higher realms when desire is extinguished.
In Anuśāsana Parva’s dharma-instruction, Bhīṣma addresses Śatakratu (Indra) and describes the spiritual fruit of a specific observance: living in the forest, following and serving cows, and maintaining strict austerity, which results in divine honor and access to exalted worlds.