Shloka 6

कच-देवयानी संवादः

Kaca–Devayānī Dialogue and the Curse on Vidyā

Devanagari script

गृद्धां वाससि सम्भ्रान्तां मेनकां मुनिसत्तम: । अनिर्देश्यवयोरूपामपश्यद्‌ विवृतां तदा

Transliteration

gṛddhāṃ vāsasi sambhrāntāṃ menakāṃ munisattamaḥ | anirdeśyavayorūpām apaśyad vivṛtāṃ tadā ||

Translation

ସେତେବେଳେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମେନକାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସେ ଭୟଭୀତ ଓ ବିହ୍ୱଳ, ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ; ତାଙ୍କର ଯୌବନ ଓ ରୂପ ଏପରି ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଯେ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିହେବ ନାହିଁ—ସେ ତେବେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲେ।

Word by Word

• गृद्धाम्: agitated/afflicted (f.)
• गृद्धाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गृद्धा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• वाससि: in (her) garment/clothing
• वाससि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वासस्
• Form: Neuter, Locative, Singular

• सम्भ्रान्ताम्: confused, flustered (f.)
• सम्भ्रान्ताम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सम्भ्रान्त
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• मेनकाम्: Menakā
• मेनकाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मेनका
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• मुनिसत्तमः: the best of sages
• मुनिसत्तमः: Karta
• Type: Noun
• Root: मुनिसत्तम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अनिर्देश्य-वयः-रूपाम्: whose age and beauty were indescribable (f.)
• अनिर्देश्य-वयः-रूपाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अनिर्देश्यवयोरूपा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• अपश्यत्: saw
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular

• विवृताम्: uncovered, revealed (f.)
• विवृताम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विवृत
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• तदा: then, at that time
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

Speaker

कण्व उवाच

Characters & Entities

• कण्व (Kaṇva)
• मेनका (Menakā)
• मुनिसत्तम (a foremost sage; contextually Kaṇva)